Nieuws Vleermuizen

Ruilen vleermuizen voedsel voor seks?

Vleermuizen ruilen voedsel voor seks. Althans, dat stellen Israëlische wetenschappers na het bestuderen van de relaties in een vleermuizenkolonie. Een Nederlandse deskundige heeft zijn twijfels.

Nijlroezetten (vleermuizensoort). Beeld S.Greif

Vrouwtjes van de nijlroezet, een grote vleermuis die voorkomt in Afrika en in het oosten van het Middellandse Zeegebied, hebben de gewoonte bij hun mannelijke soortgenoten voedsel te bietsen. Dat halen ze eenvoudig uit hun bek. Onderzoekers van de universiteit van Tel Aviv vroegen zich af waarom de mannetjes daar geen bezwaar tegen maken.

Om die vraag te beantwoorden, observeerden ze ruim een jaar lang het gedrag van een in gevangenschap levende kolonie nijlroezetten. Als een soort big brother registreerden ze de sociale bewegingen: welke vrouwtjes bedelen bij welke mannetjes om voedsel. Vervolgens stelden ze met genetisch onderzoek vast wie de ouders waren van de kleintjes die na de paartijd werden geboren. Daaruit bleek dat vrouwtjes kinderen baren van mannetjes waarbij ze vaak voedsel hebben geritseld. ‘Voedsel voor seks bij vleermuizen onthuld’, schrijven de onderzoekers uit Tel Aviv boven hun artikel in Current Biology.

‘We vonden een sterke relatie tussen voedselinteracties en voortplanting’, zegt medeauteur Yossi Yovel. Minder wetenschappelijk uitgedrukt: mannetjes worden voor hun vrijgevigheid beloond met seks en nageslacht. En dat terwijl vrouwelijke nijlroezetten juist agressief kunnen reageren op pogingen om te paren en ze zelf lijken te bepalen met welk dier ze copuleren.

Ecoloog Wouter Halfwerk, als onderzoeker verbonden aan de Vrije Universiteit, is er niet van overtuigd dat vrouwtjes voedsel voor seks ruilen. ‘Er is een interessante relatie maar geen bewijs voor causaliteit. Je kan ook concluderen dat dieren die vaker met elkaar omgaan een paarband ontwikkelen en ook vaker voedsel uitwisselen. Dat gebeurt ook bij andere dieren, zoals bij vogels.’ Het is bekend dat vleermuizen in staat zijn individuele relaties aan te gaan, zegt Halfwerk. Neem vampiervleermuizen. ‘Die gaan ook banden aan binnen een kolonie en zijn bereid een bloedmaaltijd met elkaar te delen.’

Halfwerk mist experimenteel bewijs. De onderzoekers hebben de situatie niet gemanipuleerd om eventuele veranderingen in het gedrag vast te stellen. ‘En ze hebben niet naar de seks op zich gekeken, maar naar de nakomelingen. Als je toch alles op beeld hebt vastgelegd, zou ik zeggen: laat dan de directe link zien tussen het voedsel en de seks.’

De bestudeerde groep bestond uit vijftien volwassen mannetjes en tien volwassen vrouwtjes. Van acht nakomelingen is de afkomst vastgesteld. Zes daarvan waren de vrucht van een paar dat bestond uit een mee-etende moeder en een vrijgevige vader. Halfwerk: ‘De opzet van het onderzoek is leuk. Er is handig gebruik gemaakt van de mogelijkheden die camera’s bieden. Maar de onderzoekers hadden beter iets dichter bij hun data kunnen blijven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden