De steenmarter die vrijdag de LHC-deeltjesversneller stillegde.
De steenmarter die vrijdag de LHC-deeltjesversneller stillegde. ©

Rotterdams museum loopt steenmarter die CERN platlegde mis

Directeur Kees Moeliker van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam zag het al helemaal voor zich, hoe de steenmarter die vorige week in Genève de hele LHC-deeltjesversneller met kortsluiting had platgelegd in zijn collectie zou worden opgenomen. Naast klassiekers als de Domino-mus, de McFlurry-egel en de Tweede-Kamermuis.

Maar het mag niet zo zijn, bericht hij maandagmiddag. 'De steenmarter is verloren voor de wetenschap.' De CERN-brandweer heeft het halfverbrande kadavertje geheel volgens voorschriften vernietigd, meldt de persdienst van het grootste deeltjeslab ter wereld.

Vrijdagmiddag maakte de 22 kilometer lange ondergrondse versneller een noodstop na plotselinge kortsluiting in een van de bovengrondse hoogspanningsstations voor de magneten. In het logboek van de reparatieploeg van die dag staat dat 'een vreemd object (wezel)' in een transformator de oorzaak is. Het blad New Scientist meldde het bizarre incident en het nieuws vloog daarna de wereld over.

Moeliker rook zijn kans, vooral omdat op internet een foto van de slechts halfgeblakerde boosdoener opdook.

Vertaalfout

De steenmarter overleefde de hoogspanning van 66 duizend volt op de transformatorcontacten niet

Kenners herkenden er meteen een steenmarter in. De 'wezel' in het logboek bleek een vertaalfout van de technische dienst van het Franse woord voor steenmarter. Steenmarters knagen geregeld aan technische installaties als elektra of remkabels in auto's. Het beestje overleefde de hoogspanning van 66 duizend volt op de transformatorcontacten niet.

Directeur Moeliker nam vrijdag, direct nadat het nieuws in de media was rondgegaan, contact op met de pr-afdeling van CERN met de vraag of hij het stoffelijk overschot mocht hebben. Ook stuurde hij de Nederlandse voorzitter van de CERN-raad Sijbrand de Jong een verzoek om hulp, en de van origine Rotterdamse CERN-fysicus Tristan Dupré. Tevergeefs, zo blijkt nu.

De stop bij de LHC duurt zeker tot vrijdag. Afgezien van enkele verbrande contacten in de transformator is er niet veel schade, zegt CERN. De LHC, waarin protonen met bijna de lichtsnelheid op elkaar worden geschoten op zoek naar onbekende deeltjes en krachten, was na de winterstop in april net weer in bedrijf. Er werken duizenden wetenschappers bij het internationale project, waar in 2012 het befaamde higgs-deeltje werd ontdekt, de laatste ontbrekende bouwsteen van de materie.

Tijdens de reparaties deze week worden ook andere aanpassingen aan de LHC uitgevoerd en een serie detectortests. 'Het komt niet eens helemaal slecht uit', zegt een betrokkene.