Röntgensatelliet ziet hoe 'luie' pulsar wordt opgezweept

De Europese satelliet XMM-Newton heeft voor het eerst de röntgensignalen van de beide pulsars van een dubbel pulsarsysteem gedetecteerd. De onder...

De Europese satelliet XMM-Newton heeft voor het eerst de röntgensignalen van de beide pulsars van een dubbel pulsarsysteem gedetecteerd. De onderzoekers spreken van een 'wetenschappelijke goudmijn'. Een pulsar is het uiterst compacte restant van een ontplofte ster. Zulke restanten tollen heel snel om hun as en zenden daarbij kenmerkende pulsen van radio- en röntgenstraling uit. In het geval van de in 2003 ontdekte dubbelpulsar PSR J0737-3039, een stelsel van twee pulsars die op zeer kleine afstand en in slechts enkele uren om elkaar heen draaien, tolt de ene pulsar (A) veel sneller dan de andere (B). Uit waarnemingen met XMM-Newton is nu gebleken dat de röntgenstraling die we van de dubbelpulsar ontvangen niet geheel voor rekening kan komen van de veel energierijkere pulsar A. Er zit ook een bijdrage van pulsar B bij, en die is groter dan voor mogelijk werd gehouden. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat pulsar B wordt 'aangemoedigd' door pulsar A. Het lijkt erop dat de 'sterrewind' - een stroom van energierijke deeltjes - van pulsar A door het magnetische veld van de luie begeleider wordt opgepikt en diens oppervlak extra hitte geeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden