Rondvraag

Rondvraag: 'Verzet tegen vaccineren is verzet tegen onttovering van de wereld'

Predikanten reageren boos op de 'bemoeizucht' van politici die pleiten voor het inenten van kinderen uit gelovige gezinnen. Premier Mark Rutte zei: 'God heeft er ook voor gezorgd dat er vaccins zijn.' VVD-senator Heleen Dupuis riep op tot verplicht inenten. Ongepaste bemoeizucht of komen de politici terecht op voor het belang van het kind?

Avinash Bhikhie
De reformatorische basisschool Eben-Haezer in Barneveld. In een kleuterklas van de school zijn ruim 20 van de 28 kinderen thuisgebleven, vermoedelijk met een mazelenbesmetting Beeld anp
De reformatorische basisschool Eben-Haezer in Barneveld. In een kleuterklas van de school zijn ruim 20 van de 28 kinderen thuisgebleven, vermoedelijk met een mazelenbesmettingBeeld anp

Maarten Wisse, universitair docent dogmatiek en oecumene aan de Vrije Universiteit Amsterdam
'Verplicht inenten zal alleen maar contraproductief werken. Hoewel de uitleg van premier Rutte, waarom god wil dat er gevaccineerd wordt, theologisch beter in elkaar steekt dan de uitleg van tegenstanders van vaccinatie, zal dat pleidooi de gereformeerde gemeenschap niet overtuigen.

'De keuze van de ouders om niet in te enten komt namelijk voort uit een verzet tegen de moderne samenleving. De mens heeft steeds meer controle over de wereld gekregen en snapt de natuur nu veel beter, de zogenaamde 'onttovering' van de wereld. Gelovige krijgen daardoor het gevoel dat er nog nauwelijks sprake is van een goddelijke leiding van hun leven. In hun zoektocht naar spiritualiteit maken zij ruimte voor religie, om zich af te zetten tegen de moderne maatschappij.

'Het verzet tegen vaccineren is dus niet zozeer een vorm van klassiek theologische redeneren, maar een product van verzet tegen de onttovering van de wereld. Verplichte inenting zal dan ook averechts werken, maar het idee past in de verhardende houding van de politiek tegen gelovigen. Bij moslims is dat evident, maar ook christenen krijgen te maken met een minder tolerante houding van de samenleving ten opzichte van religieuze minderheden. Het vertrouwen van gelovigen in de maatschappelijk structuren neemt daardoor steeds verder af.'

Henk van Gerven, Tweede Kamerlid voor de SP
'Ik vind het een opmerkelijk uitspraak van de VVD-senator die hier om overheidsingrijpen vraagt. De SP is in ieder geval tegen het verplicht inenten. Ik vind dat je met maximale voorlichting veel meer kan bereiken. Je moet de ouders overtuigen en het voor hen inzichtelijk maken wat de risico's zijn als zij ervoor kiezen hun kinderen niet in te enten.

'Dat hoeft niet vanuit de overheid, die laat hier geen steken vallen. Minister Schippers (Volksgezondheid red.) heeft voldoende gewaarschuwd voor de gevaren. De voorlichting moet op het plaatselijke niveau plaatsvinden: via de huisarts, de lokale GGD en de ziekenhuizen.

'Maar uiteindelijk blijft het de eigen verantwoordelijkheid van de ouder. Ik zal altijd zeggen dat het beter is om in te enten, maar het is niet zo dat mazelen direct fatale gevolgen heeft. Dat risico is gelukkig heel klein. Ouders mogen dat zelfbeschikkingsrecht hebben om die risicoafweging te maken. Dat doen zij ook bij de voeding die zij kiezen voor kun kinderen.'

Henk van Gerven Beeld anp
Henk van GervenBeeld anp

Kees de Groot, universitair docent praktische theologie aan de Universiteit van Tilburg
'Een verplichting is onwenselijk. Ten eerste omdat deze buitenproportioneel is. Ten tweede omdat niet-vaccinatie hiermee een identity marker wordt. Wie wil dat ouders hun kinderen laten inenten, zou er zo weinig mogelijk aandacht aan moeten besteden.

'Mij valt de hoogst selectieve verontwaardiging op over een godsdienstig gemotiveerde opvoedingspraktijk. Tot voor kort werd er überhaupt niet tegen deze kinderziekte ingeënt. De gezondheid en levensduur van kinderen wordt alom bedreigd door ongezond eten, te weinig beweging en de blootstelling aan alcohol en tabak. De opwinding hierover is beduidend minder groot.

'De discussie over vaccinatie is echter vooral een symbolische strijd, waarin 'secularisten' en 'religieuze fundamentalisten' tegenover elkaar komen te staan. Met hun pro-vaccinatie standpunt kunnen bepaalde VVD- en D66-politici makkelijk scoren omdat hun tegenstanders zo als halve kindermoordenaars verschijnen.'

Alexander Pechtold, fractievoorzitter D66
Via Twitter uit Pechtold zijn verbazing over de keuze van christelijke ouders om hun kind niet in te enten, maar ook hij is niet voor verplicht vaccineren en ziet meer in betere voorlichting. Zijn woordvoerder laat weten dat hij aan zijn tweets niets heeft toe te voegen.

Raad voor de Kinderbescherming
Volgens de Raad van de Kinderbescherming is vaccinatie niet verplicht. 'De beslissing en de verantwoordelijkheid of kinderen al dan niet deelnemen aan vaccinatieprogramma's, ligt bij de ouder(s)', laat de Raad in een reactie weten. Pas als gezondheid van het kind 'ernstig wordt bedreigd de ouders hun kind de benodigde medische behandeling onthouden', treedt de Kinderbescherming op. Bijvoorbeeld bij de uitbraak van besmettelijke kinderziekten.

RIVM
Infectiedeskundige en directeur van het RIVM Roel Coutinho acht een verplichting ondoenlijk vanwege de diepgewortelde overtuiging van de tegenstanders van inenten, zo zei hij tegen persbureau ANP. Het Nederlandse vaccinatieprogramma is jaren geleden zonder dwang ingevoerd terwijl er een actieve anti-vaccinlobby was. Hij zei ervan overtuigd te zijn dat het verzet heftiger zou zijn geweest en het effect averechts had gewerkt als destijds over plicht was gesproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden