Roken, nog net geen anticonceptie

‘Geen IVF-behandeling voor rokers’, onder die titel plaatste het universitair medisch centrum in Utrecht afgelopen week een persbericht op umcutrecht.nl....

Tjerk Gualthérie van Weezel

Macklon stelt in zijn rede dat de gezondheid van potentiële ouders een veel grotere rol moet gaan spelen bij de behandeling van onvruchtbaarheid. Zo zouden de vrouwen eerst moeten afvallen en stoppen met roken voor de IVF kan beginnen. Niet-rokende vrouwen met een gezond gewicht zijn namelijk veel vruchtbaarder. Als zij hier niet aan meewerken, ziet Macklon dat als reden om hen de behandeling te ontzeggen. ‘Een vruchtbaarheidsbehandeling voor koppels die niet bereid zijn te stoppen met roken is hetzelfde als een IVF-behandeling voor een vrouw die de pil gebruikt. Het is absurd’, stelt de kersverse hoogleraar.

Op de site pim-fortuyn.nl wordt enkele uren later al levendig over Macklons stelling gediscussieerd. Velen plaatsen het onderwerp in een bredere discussie over eigen verantwoordelijkheid en gezondheidszorg. Iedereen vindt het belachelijk dat er mensen zijn die doorroken tijdens een IVF-behandeling, sommigen noemen het zelfs crimineel. Maar ze beseffen ook dat je je op een hellend vlak begeeft als mensen op dit soort gronden een behandeling geweigerd kan worden. Zo stelt Henricus1981: ‘Als je die lijn doortrekt kun je akelig veel mensen uitsluiten voor allerlei behandelingen: mensen die te vet eten, krijgen geen hartoperaties. Wie een gevaarlijke sport doet, betaalt zelf voor de opgelopen verwondingen. Seks gehad zonder condoom? Betaal zelf de soa-behandeling maar.’ Het is het failliet van het solidariteitsprincipe, stelt Henricus vast. Eén stapje verder: ‘Waarom zou ik jouw pensioen betalen? Waarom zou ik jouw uitkering betalen?’

Daar sluiten velen zich bij aan. Leila: ‘Als je zo kort door de bocht gaat redeneren, hebben alleen gezondheidsfreaks nog recht op medische zorg. Mensen hebben zoveel fouten en gebreken dat als je ze daarop gaat afrekenen, het einde zoek is.’ En Geert Geel: ‘Een rokende vrouw IVF misgunnen is het begin van het einde. Want de vrouw die keihard sport, heeft ook veel minder kans om zwanger te worden. En wat te denken van het typische ‘geen tijd, geen tijd’-carrièremens? Die staat zo strak van de stress dat het sperma binnen een paar seconden na de zo vreugdevolle ontsnapping al weer gewurgd is. Maar daar klagen we niet over. Dat heeft tegenwoordig zelfs wel iets moois.’

Op het forum van ikstop.nl, waar mensen elkaar steunen bij het afkicken van hun rookverslaving, stemt het merendeel met hoogleraar Macklon in. ‘Van degene die deze behandeling wil ondergaan, mag wel iets gevraagd worden. En laten we wel zijn: dit is voor niemand een noodzakelijke behandeling. Noodzakelijke behandelingen moeten altijd uitgevoerd worden: roker of geen roker’, zegt Free.

Hanny Bakker van de patiëntenvereniging voor vruchtbaarheidsproblematiek, Freya, probeert die avond in het NOS Journaal nog enig begrip voor haar rokende leden te kweken. ‘De behandelingsperiode is erg stressvol, waardoor het voor vrouwen erg moeilijk is met roken te stoppen’, luidt haar verweer.

Op het Fortuyn-forum krijgt de redenering van de woordvoerster geen bijval. Zo stelt Noes: ‘Stress als je niet zwanger kunt raken... Als je zo graag een kindje wilt dat je hormonen slikt en oneindig veel ziekenhuisbezoeken aflegt, dan is stoppen met roken toch zeker het minste dat je voor je ongeboren kind wilt doen.’

Tijdens het journaal komt de hoogleraar ook nog aan het woord. Hij voert twee nieuwe argumenten aan. Uit onderzoek blijkt dat een rokende vrouw van 33 jaar dezelfde kans heeft om zwanger te raken als een niet-rokende vrouw van 43. ‘En vrouwen van 43 worden te oud bevonden voor een behandeling.’ Verder gaat hij impliciet in op het solidariteitsprincipe. ‘Als arts ben ik bij een vruchtbaarheidsbehandeling verantwoordelijk voor de gezondheid van twee patiënten. Ik waak ook over het welzijn van de foetus.’ Hij is dus solidair met de ongeboren vrucht.

G.J. Stigt sluit zich bij die redenering aan. Op pim-fortuyn.nl stelt hij: ‘Een kind heeft geen inspraak. Als de aanstaande moeder het niet op kan brengen om voor hem/haar te stoppen, is dat onverantwoordelijk en ronduit egoïstisch.’

Henricus1981 vat de discussie kernachtig samen. ‘Het gaat erom dat de gemeenschap een ‘‘niet noodzakelijke’’, super kostbare medische behandeling moet financieren, voor mensen die er kennelijk alles aan doen om deze behandeling te doen falen. Ik ben het met de doktor eens, het antwoord moet gewoon zijn: neen, niet doen.’

Tjerk Gualthérie van Weezel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden