Klopt dit wel antirookbeleid

Roken mensen minder als het pakje merkloos is?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: ‘Er is geen bewijs dat mensen minder roken als sigaretten worden verkocht in pakjes zonder logo.’

Een ontwerp van hoe het sigarettenpakje er in 2020 uit gaan zien.

Van wie komt de claim?

Weg met de logo’s en karakteristieke lettertypen. Per 1 januari 2020 mogen sigaretten in België alleen nog verkocht worden in neutrale groenbruine verpakking, met afschrikwekkende foto.

Dat is althans het plan. Tabaksreus British American Tobacco vecht de regeringsbeslissing aan bij de Raad van State. ‘Er is geen enkele wetenschappelijke studie die bewijst dat door neutrale pakjes mensen minder zouden roken’, zegt een woordvoerder in De Standaard.

Klopt het?

Ook Nederland wil af van logo’s en wel per 1 juli 2020. Staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid bereidt een wet voor.

Het ministerie beroept zich onder meer op de Cochrane Collaboration, een internationaal netwerk van medische onderzoekers. In 2017 nam het meer dan vijftig studies naar verpakking en rookgedrag onder de loep. De conclusie: jongeren vinden neutrale verpakkingen vaak minder aantrekkelijk en schatten de kwaliteit van sigaretten in zulke pakjes lager in.

Mensen die aan neutrale pakjes zijn ‘blootgesteld’ geven vaker aan dat ze de intentie hebben om te stoppen met roken. Dit blijkt onder meer uit een Australisch onderzoek uit 2012, het jaar waarin Australië als eerste land ter wereld het neutrale sigarettenpakje invoerde. De onderzoekers ondervroegen 536 rokers, waarvan een deel wel, en een ander deel nog niet was overgestapt op de neutrale pakjes. In die eerste groep dacht 37 procent dagelijks aan stoppen. In de andere groep was dat 22 procent.

Canadese onderzoekers deden in 2009 nog een andere opmerkelijke ontdekking. Niet alleen de plaatjes van zieke mensen op de pakjes werken afschrikwekkend, ook de kleur. Stop sigaretten in een gestandaardiseerd donkerbruin pakje en 7 procent van de jongeren acht de sigaretten opeens ongezonder dan wanneer ze in een ouderwets merkpakje zitten.

‘We weten dat er een link is tussen de intentie om te stoppen met roken en het daadwerkelijk stoppen’, zegt expert sigarettenverpakkingen Carel Jansen, van de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Maar daarmee hebben we nog geen sluitend bewijs dat neutrale pakjes tot minder rokers leiden. British American Tobacco heeft zijn formulering slim gekozen.’

Toch was er overduidelijk een daling te zien van het aantal rokers in Australië. Rookte in 2010 nog 15,1 procent van de bevolking van 14 jaar en ouder dagelijks, in 2016 was dat aandeel gedaald tot 12,2 procent, zo turfde het Australische statistiekbureau voor de gezondheid.

‘Het probleem is dat de wetswijziging gepaard ging met een voorlichtingscampagne en een accijnsverhoging. Die combinatie maakt het moeilijk om het precieze effect van de neutrale verpakkingen te bepalen.’

Conclusie:

Steeds meer studies wijzen erop dat neutrale pakjes effect kunnen hebben in de strijd tegen de sigaret, maar het blijkt lastig om een direct oorzakelijk verband te vinden tussen verpakking en het aandeel rokers onder de bevolking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden