Rif van 9.300 vierkante kilometer ontdekt in Amazonerivier

Braziliaanse en Amerikaanse wetenschappers hebben aan de monding van de Amazonerivier een rif van 9300 vierkante kilometer ontdekt. Het rif herbergt meer dan 60 soorten sponzen, 73 vissoorten, kreeftachtigen en zeesterren.

Irene de Zwaan
Het rif dat is aangetroffen in de Amazonerivier. Beeld Lance Willis
Het rif dat is aangetroffen in de Amazonerivier.Beeld Lance Willis

De ontdekking is uitzonderlijk omdat er normaalgesproken weinig leven is te bekennen op plekken waar grote rivieren uitmonden in de oceaan. De omstandigheden voor organismen zijn er ongunstig: het water is te zoet of te zout, er is te weinig licht en modderstromen maken het water troebel.

Het rif aan de monding van de Amazonerivier is zo'n 1.000 kilometer lang en bevindt zich op een diepte van 30 tot 120 meter. Het strekt zich uit van Frans-Guyana tot de Braziliaanse staat Maranhao.

Sleepnetten

De wetenschappers, afkomstig van de universiteit van Georgia en de Federale Universiteit van Rio de Janeiro, gebruikten sleepnetten om monsters van de bodem van de Amazonerivier te maken. Ze waren verrast door wat ze aantroffen. 'We visten de meest fantastische en kleurrijke dieren op die ik ooit tijdens een expeditie had gezien', zegt Patricia Yager, professor oceanografie en klimaatverandering aan de universiteit van Georgia.

Volgens de wetenschappers zijn de bevindingen, die deze week zijn gepubliceerd in Science Advances, relevant omdat ze inzicht kunnen geven in hoe tropische riffen reageren op 'suboptimale en marginale rif-groeiende omstandigheden'. Zeker nu de riffen wereldwijd worden bedreigd door de opwarming van de aarde.

Onderzoekers van de universiteit van Georgia nemen monsters van de bodem van de Amazonerivier. Beeld Lance Willis
Onderzoekers van de universiteit van Georgia nemen monsters van de bodem van de Amazonerivier.Beeld Lance Willis

'Geen koraalrif'

Koraalrifecoloog Erik Meesters van IMARES Wageningen UR is minder te spreken over de studie. 'Een rif is in feite niet veel meer dan een zandbank met harde structuren. Zo hebben we bijvoorbeeld oesterriffen, die niet uit koralen, maar uit oesters bestaan.'

Aan de monding van de Amazonerivier zijn volgens Meesters vooral veel sponzen aangetroffen en bijna geen koraal. 'Het rif bestaat vooral uit zand en rhodolieten, een soort stenen die door kalkalgen worden gemaakt. Dat is normaal in een omgeving waar weinig lichtinval en veel zand is.'

Dat er ook vissen rondzwemmen die op koraalriffen voorkomen, is volgens Meesters niet zo uitzonderlijk. 'Voor vissen maakt de omgeving niet veel uit, als ze maar te eten hebben en zich ergens kunnen verschuilen. Er zijn wel wat kleine koraaltjes aangetroffen, de zogenaamde opportunistische types. Die groeien heel langzaam, worden niet groot en kunnen goed tegen de omgeving waarin ze leven.'

Voor het ontstaan van een echt koraalrif is veel lichtinval nodig. 'In Brazilië liggen de koraalriffen ver van de kust', zegt Meesters. 'Daar wordt het licht minder verstrooid en dringt het dieper door in het water. Aan de kust is het al snel pikkedonker. In Curaçao en Aruba heb je koraal tot ongeveer zestig meter diepte. Tot zover kan het licht makkelijk reiken als het water helder is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden