WARE WETENSCHAP

Rianne kan de spinningfiets weer opbergen

Hoe komen ontdekkingen tot stand? In Ware Wetenschap volgt de Volkskrant twaalf onderzoeksteams van start tot finish. Vandaag: grote schoonmaak.

Eline Huisman
null Beeld Javier Learra
Beeld Javier Learra

Eigenlijk had ze sinds deze week uit dienst moeten zijn. Als alles volgens plan was verlopen, tenminste. Maar het promotie-onderzoek van Rianne van der Heijden is nog in volle gang. En laat die vertraging nu eens goed nieuws zijn.

De arts-onderzoeker is op zoek naar de oorzaak van het 'patellofemoraal pijnsyndroom', voor de leek ook wel bekend als theaterknie. Pijn in de knie die vaak opspeelt bij hurken, hardlopen of als het been een tijdje in een hoek van 90 graden staat. Voor het onderzoek waren 140 proefpersonen nodig, 70 kniepatiënten en 70 gezonde controlepersonen. Toen Van der Heijden er in februari nog steeds 34 tekort kwam, werd het haar even heet onder de voeten. 'Dan zou ik mijn analyses moeten doen met een kleinere onderzoeksgroep. Dat kan wel, maar voor een echt betrouwbaar eindresultaat lag de lat bij 140', zegt Van der Heijden.

Gelukkig sleepte radioloog Edwin Oei, een van haar begeleiders uit haar onderzoeksteam, een nieuwe subsidie binnen. De Amerikaanse vereniging voor radiologie had interesse in de techniek waarmee het team doorbloeding in de knie meet, een methode die ze deels zelf ontwikkelden. Dankzij een beurs van die vereniging konden ze de onderzoeksperiode nog even rekken. En dat was de moeite waard: na een jaar en negen maanden ploeteren is de inclusie, de vakterm voor het onderzoeken van de proefpersonen, nu compleet.

Tijd voor de grote schoonmaak. Langs de huisartsen, sportartsen en fysiotherapeuten die ze informatiepakketten bracht om proefpersonen te werven. Langs het lab, om de bloedbuisjes, spinningfiets, krachtmeter en ander onderzoeksgereedschap weer netjes op te bergen.

Stapel-affaire

Maar vooral ook grote schoonmaak in de eindeloze databestanden. Want van de goedkeuring van de proefpersonen tot de foto's uit de mri-scan, elk getalletje moet straks terug te vinden zijn in overzichtelijke mappen. 'Dat kost ontzettend veel tijd', zegt Van der Heijden. 'Maar het is ook heel belangrijk. Voor mijzelf en de rest van het onderzoeksteam, maar vooral ook om te laten zien: wat hier gebeurt, is integer.'

Sinds de Stapel-affaire is de regelgeving daarvoor volop in ontwikkeling, vult projectleider Marienke van Middelkoop aan. 'Een van de eisen is nu dat je zorgt dat er monitoring is. Bij ons op de afdeling is de afspraak dat twee mensen die niet betrokken waren, het onderzoek doorspitten aan de hand van een standaardchecklist.'

Als alle cijfers uiteindelijk in de juiste mappen zitten, kan de analyse beginnen. En dan op promotietour: een proefschrift schrijven is een ding, je moet het ook aan de man brengen. 'Een deel van mijn onderzoek gaat over de kwaliteit van het kraakbeen van patiënten. Dat wil ik graag presenteren op het sportmedisch wetenschappelijk jaarcongres deze maand', vertelt Van der Heijden. 'Met mij sturen vele anderen een voorstel in, het is altijd spannend of je de kans krijgt je werk te presenteren.'

De promovenda heeft goede papieren: dankzij de mri-technieken die het team ontwikkelde, mocht Van der Heijden haar onderzoeksopzet al presenteren op een reeks congressen, van Finland tot Vancouver.

Een dag later, mail van Van der Heijden: 'Een paar minuten nadat jij vertrokken was, kreeg ik te horen dat ik een presentatie mag houden op het sportmedisch wetenschappelijk jaarcongres!'

Tips?
warewetenschap@volkskrant.nl
www.volkskrant.nl/warewetenschap

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden