Review

Recensie: Horizon Zero Dawn, een gigant op de schouders van reuzen

Na zeven jaar schetsen en noeste arbeid brengt Guerrilla een game uit in een heel ander genre dan de internationaal geroemde Amsterdamse studio gewoon is. Het is een miljoenengok. Heeft die goed uitgepakt?

Iedere gelijkenis met de robots van Google is niet alleen in onze verbeelding. Alleen de schaal... Beeld Guerrrilla Games

Als het een film zou zijn, zouden de meeste bioscoopgangers geen moeite hebben om de titels te noemen die de makers van Horizon Zero Dawn moeten hebben geïnspireerd: Mad Max, Jurassic Park, The Terminator en Avatar. Het is een mengelmoes van post-apocalyptische wereld, dinosaurussen, robots en weelderige sciencefiction-jungle.

Maar ook als game staat Horizon Zero Dawn op de schouders van reuzen. Niet zo zeer vanwege het verhaal, als wel dat allerlei spelmechanismen herkenbaar zijn die gelicht lijken uit andere grote games. We zien veel vleugjes Far Cry, mespuntjes Mass Effect, toefjes The Witcher en een plukje Final Fantasy.

Dat de makers leentjebuur hebben gespeeld bij hun ongetwijfeld grootste voorbeelden is geen diskwalificatie van het jongste werk van Guerrilla Games, de enige echte Nederlandse studio die zich kan meten met de grootsten in de mondiale gameswereld. Geen kunstenaar zo vernieuwend of baanbrekend, of hij is wel beïnvloed door anderen.

Want: Horizon Zero Dawn is wel een gigant op de schouders van reuzen. Wat ze aan de Amsterdamse Herengracht aan anderen hebben ontleend is meesterlijk verwerkt tot een wervelende vertelling in een unieke wereld met een fascinerend hoofdpersonage.

Aloy laat zich niet aan het lijntje houden. Beeld Guerrrilla Games

Rampspoed

We ontmoeten haar, Aloy, aan het begin van de game en vrijwel aan het begin van haar leven, als baby. Ze wordt opgevoed door een man (Rost) die niet haar vader is. Ze wordt het kind van een verstotene genoemd, niet welkom bij de Nora, een uiterst bijgelovige stam waarin de vrouwen de dienst uitmaken.

De beelden in het begin van de game, van mannen en vrouwen in dierenvellen, met beschilderde gezichten en primitieve gebruiken, wekken de indruk dat Horizon Zero Dawn zich afspeelt in de oertijd, talloze eeuwen voor onze jaartelling. Het tegendeel blijkt het geval. We zijn op een aarde duizend jaar ná de huidige tijd, een wereld waarin de moderne beschaving na een onbekende rampspoed is weggevaagd.

Homo sapiens is in Horizon Zero Dawn teruggeworpen tot een primitief bestaan. We jagen weer met speren en kruisbogen - hoewel niet voor ons voedsel. Want de fauna die de aarde bevolkt bestaat voornamelijk uit robots in een dierlijke vermomming - alsof de deur van Google's roboticadivisie te lang heeft opengestaan. Aloy wordt geacht deze creaturen te temmen of te plunderen alsof ze auto's van de sloop tot een nieuwe wagen omsmeedt.

Wat is hier in hemelsnaam gebeurd?

Beeld Guerrrilla Games

Leidmotief

Dat is een van de twee vragen waarop Aloy het antwoord tracht te vinden. Het andere leitmotiv is het lot van haar moeder, de verschoppelinge van de Nora-stam. Aloy weet zich via een rite terug te vechten in de gemeenschap en verkrijgt daarmee de gelegenheid om uit te vinden waarom de machines - zo duiden de Nora de mechanische monsters aan - zich opeens tegen hen hebben gekeerd.

Wat volgt is een mix van zoektocht naar de waarheid en een continue strooptocht naar de middelen die Aloy nodig heeft om te overleven en verder te geraken. Op dat laatste vlak is de game op het frustrerende af veeleisend. Vergeet de speler ergens genoeg geneeskrachtige planten te plukken en mee te nemen, dan komt er een moment in het spel dat zijn Aloy het spit blijft onder delven tegen een vijand waartegen alleen een specifieke hoeveelheid kruid blijkt te zijn opgewassen.

Het is niet het enige zwakke element in Horizon Zero Dawn. De voortdurende, vermoeiende dwang om nieuwe vaardigheden op te doen en wapens en hulpmiddelen te verzamelen wordt er niet makkelijker op gemaakt door een onoverzichtelijke inventaris - alsof je artikelen zoekt in een ontplofte postordercatalogus.

Het is vaak onduidelijk of en wanneer je welke onderdelen van je buit maar beter kunt bewaren, en welke je met een gerust hart kunt ruilen of verpatsen. De noodzaak om je omgeving minutieus uit te kammen en overwonnen opponenten secuur af te tasten op bruikbare objecten kan ertoe leiden dat je tussentijdse doelwitten en mogelijk het hogere doel uit het oog verliest.

Beeld Guerrrilla Games

Pauzeren

Er is ook een baaierd aan nevenmissies die je als Aloy kunt afleggen, zijwegen die je even wegleiden van je grote zoektocht. Sommige zijn nuttig. Anderen zijn opwindend als ze je de mogelijkheid bieden om een robodino als een paard te berijden. Maar er zijn ook kleinere queesten die je met een kluitje in het riet sturen en die je uiteindelijk brengen op het punt waar je besloot om je belangrijke missie even te pauzeren.

De dialogen met andere personages, een belangrijk ingrediënt in rollenspellen als Horizon Zero Dawn, wekken de indruk dat ze belangrijke wendingen in de vertelling verbergen, maar vaker meer dan minder doen de keuzes ertoe die je als Aloy maakt.

Wat niet snel gaat vervelen zijn de gevechten met de machines die in allerlei soorten en maten komen en zich steeds geraffineerder beginnen te verdedigen naarmate de game vordert. Guerrilla shopte hiervoor uit het repertoire dat het opbouwde in tien jaar Killzone, het sciencefiction-schietspel waarmee de studio zich internationaal in de kijker speelde. Zo zijn sommige beesten alleen te verslaan door eerst specifieke onderdelen te beschadigen, zoals een pantser dat vitale functies beschermt.

Beeld Guerrrilla Games

Aan diggelen

In het begin heeft Aloy niet meer tot haar beschikking dan pijl en boog en speer, later komen daar valstrikbommen en andere geavanceerde wapens bij, mogelijk gemaakt door de plundering van machines die bij eerdere gevechten zijn geveld. Elke snapmaw, glinthawk, watcher en sawtooth heeft zijn eigen plan van aanpak. De machines geven Horizon Zero Dawn zijn unieke uitstraling, zoals de Helghast dat deden in de Killzone-titels.

Speelden die ruimtenazi's de saaie, eendimensionale goedzakken in Killzone moeiteloos van het toneel, de dinorobots slagen er nooit in de heldin van Horizon Zero Dawn te overvleugelen. Aloy is een eigenwijs, eigengereid en nieuwsgierig karakter dat je moeiteloos door deze vertelling trekt, ook als die halverwege de game stevig begint te meanderen.

Een ongeschreven wet in de gamesindustrie zegt dat titels met een vrouw in de leidende rol minder goed verkopen, uitzonderingen als Lara Croft daargelaten. Met Aloy is dat glazen plafond onherstelbaar aan diggelen gegaan. Als Horizon Zero Dawn het voorland schetst van onze beschaving, laat die les dan in elk geval de geschiedenisboekjes ingaan.

Beeld Guerrrilla Games

Horizon Zero Dawn komt in Nederland uit op 1 maart.

Horizon Zero Dawn (Sony / Guerrilla Games)
Uitgebracht voor de PlayStation 4
Geschikt bevonden voor 16 jaar en ouder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden