R.I.P. Spotify?

Als Napoleon in 1815 bij de slag van Waterloo, zo moet Spotify zich voelen. De Franse keizer zag zich twee eeuwen geleden overrompeld door de Engelse, Nederlandse en Pruisische legers. De Zweedse muziekdienst wordt ook van alle kanten belegerd.

Beeld anp

Maandag diende zich Tidal aan, de streamingdienst van Shawn Corey Carter, beter bekend als de Amerikaanse platenbaas, multimiljonair en megarapper Jay Z.

Tegelijkertijd maakte Vodafone bekend dat zijn Nederlandse klanten zes maanden gratis muziek kunnen beluisteren bij Napster Unlimited. Een paar dagen terug introduceerde Deezer, een Franse tegenhanger, een dienst waarbij de liedjes in CD-kwaliteit te horen zijn, in plaats van de afgeknepen streams die Spotify biedt. Uit de Verenigde Staten komen steeds hardere geluiden dat Apple zijn iTunes-muziekwebwinkel ombouwt tot een abonnementsdienst - en eentje die goedkoper is.

Dat de concurrentie toeneemt kan Spotify niet verbazen. In de negen jaar dat het bedrijf nu pioniert met een gratis muziekdienst mét reclame naast een abonnementsservice, zijn soortgelijke initiatieven als paddestoelen uit de grond geschoten. Er zijn er inmiddels meer dan dertig.

Amerikaanse platenbaas, multimiljonair en megarapper Jay-Z (r) en zijn vrouw Beyoncé KnowlesBeeld afp

Reclame accepteren

Er is ook weinig nodig om een concurrent te beginnen. Jay Z kocht Tidal, net als Spotify een Zweedse onderneming, voor omgerekend 50 miljoen euro. Verrassend is de snelheid waarmee de rapper zijn dienst in de markt zet: tussen aankoop en introductie zitten amper acht weken. De muziekindustrie was nog druk aan het speculeren over Jay Z's mogelijke plannen.

Jay Z's eerste slag is een daalder waard: op Tidal is het volledige oeuvre te vinden van Taylor Swift. De Amerikaanse zangeres-liedjesschrijver haalde haar muziek vorig jaar november weg bij Spotify. Ze vindt dat de Zweden te weinig royalties uitkeren aan artiesten. 'Ik ben niet bereid om mijn levenswerk op te offeren aan een experiment dat naar mijn idee de scheppers van muziek onvoldoende beloont.'

Dat Spotify relatief weinig uitkeert, heeft te maken met het grote aantal klanten dat geen stuiver voor de muziek betaalt en in ruil daarvoor reclame accepteert tussen de liedjes door. Circa 15 miljoen van de 60 miljoen luisteraars heeft een abonnement, dat begint bij 9,99 euro per maand. Spotify verzet zich met hand en tand tegen de opheffing van zijn gratis service. Het bedrijf mag er graag op wijzen op het hoge aantal klanten dat van kostenloos overstapt naar het betaalde model.

Zangeres Taylor Swift: 'Ik ben niet bereid om mijn levenswerk op te offeren aan een experiment dat naar mijn idee de scheppers van muziek onvoldoende beloont.'Beeld afp

Rivalen met diepe zakken

Aan die gratis rit dreigt een einde te komen, en daarmee dreigt ook het fundament onder Spotify's bedrijfsmodel weg te vallen. Tegenover The Wall Street Journal opperden platenbazen vorig jaar dat de streamingdiensten de duur van de gratis service moeten beperken. Ze willen ook dat de gratis meelifters meer reclame krijgen te zien en sneller hun creditcard-gegevens overhandigen.

Spotify vraagt daar pas naar als gebruikers een abonnement nemen. Spotify krijgt verder te maken met rivalen met diepe zakken. Apple staat nog aan de zijlijn, maar wel met een oorlogskas van 178 miljard dollar. Het elektronicabedrijf betaalde vorig jaar 3,2 miljard dollar voor Beats, een koptelefoonspecialist maar vooral eigenaar van een streamingdienst.

Google Music is sinds eind 2011 actief, websuper Amazon.com begon vorig jaar juni met Prime Music. Een andere bedreiging voor Spotify vormt het ongenoegen van uitvoerende artiesten, tekstschrijvers en componisten. Muzikanten als U2's Bono en Ed Sheeran prijzen de Zweedse dienst. Zij behoren tot de grootverdieners, werpen tegenstanders tegen, voor wie de inkomsten uit streaming een aardig extraatje zijn.

Dat is niet het geval voor beginnende artiesten. Toch houdt ook een ster als Björk haar muziek van Spotify. 'Dit streaming gedoe voelt gewoon niet goed', zei ze begin deze maand in een interview. 'Ik weet niet waarom, maar het klinkt gewoon krankzinnig dat je na twee, drie jaar hard werken zegt, oh, hier is het, en het is gratis.'

Zangeres Björk: 'Ik weet niet waarom, maar het klinkt gewoon krankzinnig dat je na twee, drie jaar hard werken zegt, oh, hier is het, en het is gratis.'Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden