Pygmeeën ervaren Westerse muziek hetzelfde als Westerlingen

Wat gebeurt er als je een Pygmee een koptelefoon opzet met Westerse muziek? Duitse en Canadese onderzoekers lieten muziekstukken horen aan veertig Canadezen en veertig Mbenzélé-Pygmeeën, een geïsoleerd levende stam in Congo.

Beeld Université de Montreal

Ze luisterden Westerse muziek (klassieke werken en de soundtracks van de films Psycho, Star Wars en Schindler's List) en ceremoniëel Mbenzélé-gezang. De proefpersonen gaven met blije, sippe, kalme en opgewekte gezichtjes aan wat ze van de muziek vonden.

Ook maten de onderzoekers zweet, hartslag, ademhaling en gezichtsuitdrukking. Opmerkelijke uitkomst: zowel de Pygmeeën als de Westerlingen ervaren de Westerse muziek grotendeels op dezelfde manier. Beide groepen waren het eens over wat opwindende muziek was. Dit bleek uit zowel hun fysieke reactie als hun beoordelingen.

Bepaalde eigenschappen van de muziek, zoals een hoger tempo en hoge tonen, veroorzaken bij beide groepen opwinding. De mate van opwinding bij muziek lijkt dus universeel te zijn, maar of muziek een goed of slecht gevoel geeft is waarschijnlijk cultureel bepaald. Zo waardeerden de Pygmeeën alle muziek als positief, terwijl de Westerlingen een groter scala aan emoties lieten zien. Dat komt waarschijnlijk doordat muziek een andere rol speelt bij de Pygmeeën: ze zingen vooral blije liederen, om negatieve emoties uit te bannen.

Henkjan Honing, hoogleraar muziekcognitie bij de UvA en niet betrokken bij het onderzoek, reageert: 'Het is een van de weinige studies die muziekervaring vergelijkt in twee culturen die wat betreft muziek niet met elkaar in contact zijn geweest'. Toch is de studie niet systematisch uitgevoerd, vindt hij: zo ontbreekt er droevige Pygmee-muziek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden