Nieuws cfk

Purschuim als isolatie in de bouw: Gebruik verboden cfk in China blijkt meer dan al gedacht

De Chinese industrie produceert en gebruikt nog steeds een verboden stof die de ozonlaag aantast voor de productie van isolatieschuim dat onder meer wordt toegepast in de bouw. Dit meldt een Britse milieuorganisatie.

Achttien bedrijven erkenden gebruik van CFK-11 bij productie isoleerschuim. Zo ook een medewerker van een bedrijf in Dacheng, in de provincie Hebei. Beeld Environmental Investigation Agency

De uitstoot van dat schadelijke gas in de atmosfeer is de afgelopen jaren toegenomen, zo bleek eerder uit wetenschappelijk onderzoek. Het gaat om een gas dat wordt aangeduid als CFK-11, een stof die behoort tot de chloorfluorkoolstofverbindingen (cfk’s). De toename van de uitstoot plaatste wetenschappers voor een raadsel: waar kwam dit gas vandaan? Het is verboden op grond van het Montreal Protocol, een internationaal verdrag uit de jaren tachtig dat is bedoeld om de ozonlaag te beschermen.

Vorige maand meldde The New York Times dat Chinese koelkastfabrieken en andere bedrijven die CFK-11 gebruiken als drijfgas voor isolatieschuim, een bron zijn van de geheimzinnige uitstoot. Nu publiceert de Britse organisatie Environmental Investigations Agency (EIA) een rapport waarin staat dat het grootste deel van de uitstoot kan worden verklaard door illegaal gebruik van CFK-11 bij de productie van polyurethaan, ofwel PU, ook wel pur genoemd. Dat wordt toegepast als isolatiemateriaal in de bouw – onder meer als purschuim. Maar ook in koelkasten, boilers en waterkoelers.

Schokkende cijfers

Onderzoekers van het EIA namen contact op met 25 Chinese bedrijven, waarvan 21 reageerden. Achttien ondernemingen, gevestigd in tien provincies, bevestigden het gebruik van CFK-11 bij de productie van isolatieschuim. Volgens de EIA lieten diverse fabrikanten weten CFK-11 als drijfgas te gebruiken bij minstens 70 procent van hun isoleerschuimproductie.

Bronnen van de EIA zagen omvangrijke voorraden van de verboden stof. De meeste fabrikanten gaven toe dat ze het illegale gas gebruiken omdat het goedkoper is dan het legale alternatief. Een ondernemer zei dat hij altijd wordt getipt als de lokale overheid komt controleren. ‘Dan sluit ik de fabriek en verstoppen de werknemers zich.’

In China zijn ongeveer 3.500 kleine en middelgrote bedrijven die isoleerschuim produceren. Het EIA schat dat van 2012 tot 2017 jaarlijks tussen de 10 duizend en 12 duizend ton CFK-11 in de atmosfeer is terecht gekomen. In een wetenschappelijke studie die in mei verscheen in Nature wordt de jaarlijkse uitstoot in die periode tussen de 8 duizend en 18 duizend ton geraamd.

Vaten met ingrediënten voor drijfgas met CFK-11 bij bedrijf in Dacheng, in de provincie Hebei. Beeld Environmental Investigation Agency
Onderzoekers troffen grote voorraden van de verboden stof CFK-11 Beeld Environmental Investigation Agency

Onduidelijkheid

Guus Velders, atmosfeerchemicus bij het RIVM en hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, noemt de bevindingen in het EIA-rapport ‘opvallend’. Hij wijst erop dat het voor hem niet mogelijk is de schattingen van de hoeveelheden met CFK-11 geproduceerd isolatieschuim te controleren. ‘Ik kan ook niet nagaan hoeveel CFK-11 bij de productie vrijkomt. Het gaat om illegale productie. Ik zou denken dat de fabrikanten zich er dan ook niet om bekommeren dat er veel CFK-11 vrijkomt’, aldus Velders. Eerder liet hij weten dat het herstel van de ozonlaag, in gang gezet na het Montreal Protocol, vertraging kan oplopen als de uitstoot van CFK-11 jaren blijft doorgaan. 

Recente weergave van de ozonlaag boven de Zuidpool. In blauw gekleurde gebieden is weinig ozon, in gele en rode gebieden veel. Beeld Nasa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.