Psychiaters passen diagnose over alcoholisme aan onder druk CBR

Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) heeft bij herhaling psychiaters onder druk gezet om hun diagnoses aan te passen. Daardoor zijn automobilisten die eerst waren goedgekeurd, alsnog tot alcoholist bestempeld en hebben zij hun rijbewijs moeten inleveren.

© ANP

Dat stellen de advocaten die verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de beroepsprocedures tegen de intrekking van rijbewijzen. Het beeld wordt bevestigd door medische dossiers die in handen zijn van de Volkskrant en door gesprekken met psychiaters en (oud-)medewerkers van het CBR.

Onder druk
In één geval keurde een psychiater vorig jaar een 37-jarige man goed om te rijden. Het CBR zette de psychiater vervolgens stevig onder druk. 'Graag revisie van uw conclusie en advies', aldus een mail van het CBR die bij toeval in handen kwam van de advocaat van de man. Uiteindelijk ontving hij het oordeel 'ongeschikt'.

'In zijn fanatisme om mensen af te keuren, sleept het CBR psychiaters mee', zegt advocaat Geertjan van Oosten. 'Psychiaters passen diagnoses aan op aandringen van het CBR, zonder dat dit terug te voeren is op wat iemand heeft gezegd', stelt advocaat Bert Kabel.
Het CBR bevestigt dat het psychiaters vraagt hun diagnose aan te passen. 'Het is onze taak rapporten van psychiaters te controleren op consistentie', zegt een woordvoerder. 'Als de conclusie volgens ons niet voldoende steunt op bevindingen, moeten wij dit terugkoppelen. Is de psychiater het eens met de kritiek, dan zal hij zelf - en niet het CBR - zijn conclusie aanpassen.'

Automobilisten die zijn aangehouden met te veel drank op, worden boven een bepaald promillage verplicht gekeurd door een psychiater. Als die hen tot alcoholist bestempelt, raken ze hun rijbewijs ten minste een jaar kwijt.

Principes
Ook onder psychiaters zijn de keuringen omstreden. 'Het is in strijd met de principes van ons vak', zegt psychiater en verslavingsdeskundige Bram Bakker. 'Een psychiater hoort onafhankelijk tot een oordeel te komen. Deze psychiaters zijn primair financieel gemotiveerd; het CBR is hun broodheer.'

40 procent van circa vierduizend jaarlijkse keuringen wordt uitgevoerd door bureau Wettstein&Peterse (Wpex). 'Op zaterdagen huren ze locaties met vier of vijf kamertjes', zegt Kabel. 'Daar werken jonge basisartsen standaard vragenlijsten af; vaak staan mensen binnen een kwartier weer buiten.'

'Aan het eind van het gesprek komt de psychiater binnen, kijkt door de papieren en stelt nog een vraag', aldus Van Oosten. 'Zo kan hij zeggen dat het onder zijn verantwoordelijkheid gebeurt. Zo worden talloze mensen weggewerkt. En die worden bijna allemaal tot alcoholist bestempeld.' Uit cijfers blijkt dat dit in bijna 80 procent van de zaken gebeurt.

Soort bijbaantje
De alcoholkeuring is 'een soort bijbaantje' voor psychiaters, zegt hoogleraar psychopathologie en psychiater Kees Hoogduin, voormalig directeur van ggz-instelling HSK Groep. 'Ik ken een psychiater die wekelijks wat keuringen tussen de middag doet. Ze verdienen snel geld, ze kunnen het overal doen, en er is geen behandelingsverantwoordelijkheid.'

Volgens het CBR en Wpex worden de keuringen zorgvuldig uitgevoerd, volgens de onlangs vernieuwde richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. 'Wij staan hier volledig achter', zegt psychiater Jan-Willem Peterse, Wpex-directeur.
het Vervolg Pagina's 10 en 11

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden