REPORTAGE

Protest tegen hele universiteit

Reportage Bezetting Bungehuis

Met een kort geding hoopt de Universiteit van Amsterdam de bezetting van het Bungehuis op te heffen.

Studenten aan de Universiteit van Amsterdam die het Bungehuis bezetten, drinken een kop koffie in de kantine van het gebouw. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De Universiteit van Amsterdam spant een kort geding aan tegen de studenten die het Bungehuis aan de Spuistraat bezetten. De bezetters eisen meer democratie en minder 'rendementsdenken'.

Het kort geding dient vermoedelijk deze week nog. 'Wij vinden het niet acceptabel dat honderden medewerkers gedupeerd worden door een kleine groep actievoerders', zegt Louise Gunning, voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit van Amsterdam (UvA). 'Daarom hebben we het nu bij de rechter neergelegd.'

Vanaf vrijdagochtend bezet actiegroep De Nieuwe Universiteit het Bungehuis aan de Spuistraat in Amsterdam, waar de faculteit geesteswetenschappen is gehuisvest. Enkele tientallen boze studenten hebben posters en spandoeken opgehangen en de draaideur van de hoofdingang met stoelen en tafels gebarricadeerd. Het doet denken aan de bezetting van het Maagdenhuis in 1969.

Voor de zekerheid

Via een smal raam aan de Singel klimmen mensen het Bungehuis in en uit. Studenten komen studeren, docenten halen een paar boeken uit hun werkkamer, journalisten tillen camera's omhoog. Een aantal bezetters met mutsen en sjaals houdt de wacht. Voor de zekerheid hebben ze naast het raam een A4-tje opgehangen met foto's van de leden van het college van bestuur en van de decaan van de faculteit. 'Niet naar binnen', staat er bij. 'Don't let in.'

De onvrede onder studenten van de UvA is niet nieuw. Vooral bij de faculteit geesteswetenschappen, waar circa zevenduizend studenten staan ingeschreven, is het al maanden onrustig. Het college van bestuur heeft de faculteit opgedragen om vóór 2018 structureel 7 miljoen euro te bezuinigen op een budget van 82 miljoen.

Van de circa 700 voltijdbanen op de faculteit zullen er daardoor circa honderd verdwijnen. Ook zouden veel bachelor- en masteropleidingen in de nabije toekomst niet meer worden aangeboden. Opleidingen als Zweeds, Deens, Noors, Pools, Tsjechisch, Italiaans, nieuw-Grieks en Servisch/Kroatisch dreigen uit Nederland te verdwijnen. Ze zouden deels opgaan in brede talenstudies.

Vastgoedspeculatie

Dit protest richt zich echter niet alleen tegen de plannen bij geesteswetenschappen, maar tegen de hele universiteit. De bezetters eisen vooral meer transparantie en democratie. Vanaf de gracht lezen voorbijgangers wat de bezetters willen. Op pamfletten staat: democratiseer de universiteit, bijvoorbeeld door het college van bestuur te laten verkiezen. Er staat: financier kwaliteit, niet kwantiteit. Er staat: geen vastgoedspeculatie.

Dat de universiteit niet naar studenten en docenten luistert, zoals de bezetters beweren, bestrijdt collegevoorzitter Louise Gunning. 'We hebben het afgelopen jaar buitengewoon goed met de studentenraad en de ondernemingsraad opgetrokken. Als deze studenten het gevoel hebben dat er niet naar ze wordt geluisterd, moeten ze misschien in de studentenraad plaatsnemen.'

En dat rendementsdenken? 'De universiteit wordt gefinancierd op basis van het aantal studenten', zegt Gunning. 'Ik snap dat ook wel. Het gaat om publiek geld, dan wil je ook weten of daar iets nuttigs mee wordt gedaan.'

Dat de wensen van de bezetters op korte termijn ingewilligd worden, is twijfelachtig. Ze eisen een pittig gesprek met het college van bestuur, maar het college praat pas als de studenten het pand hebben verlaten. De onderhandelingen, die via e-mail verlopen, hebben niets opgeleverd.

Ondertussen leidt elke politiesirene tot milde spanning in het Bungehuis, want een ontruiming is niet uitgesloten. Vrijdag deed de universiteit al aangifte van huisvredebreuk, nu volgt dus een kort geding.

Het deert de bezetters niet. 'We gaan nog wel even door', zegt een student natuurkunde met een bril en een paardenstaart. 'We weten dat ze niet naar ons luisteren als we het pand niet meer bezetten.'

'College van bestuur luistert niet'

Leeftijd 24 jaar
Studie eerstejaars van een master biologie

Hoe lang ben je al in het Bungehuis? 'Vanaf vrijdagochtend, een uur of zes.'

Waar heb je geslapen? 'Op de eerste verdieping op een bankje in de hal. Ik had een slaapzak bij me.'

Waarom doe je mee aan de bezetting? 'Er zijn de laatste jaren steeds meer protesten. Maar er zit hier een college van bestuur dat niet wil luisteren. En als ze een keer luisteren, dan horen ze niet wat we zeggen. Neem de fusie van de bètafaculteiten van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit. De medezeggenschapsraad was tegen, maar het cvb gaat op dezelfde weg verder. Het draait allemaal om efficiency en financiën. Daardoor dreigen bijvoorbeeld de kleine talenstudies uit Nederland te verdwijnen.'

Beeld .

'Ik lag tussen Tolstoj en Dostojevski'

Leeftijd 20 jaar
Studie derdejaars filosofie

Hoe lang ben je al in het Bungehuis? 'Vanaf het begin. Tussendoor ben ik nog wel een nacht thuis geweest.'

Waar heb je geslapen? 'In de bibliotheek, in een slaapzak bovenop mijn bontjas een nepbontjas. Ik lag tussen Tolstoj en Dostojevski. Comfortabel was dat niet, maar ik kom hier niet om het comfortabel te hebben.'

Waarom doe je mee aan de bezetting? 'Ik wil dat de universiteit een plek is waar kennis wordt verspreid. Alles moet draaien om docenten en studenten. Nu is dat niet zo, merk ik. We hebben al veel geprobeerd: de dialoog aangaan, demonstreren. Ik ben daar ook bij betrokken geweest, maar het heeft niet geholpen. Of het college van bestuur nu wel luistert? Ik weet het niet. We hebben wel hun gebouw, nu.'

Beeld .

'Praten helpt niet meer'

Leeftijd 23 jaar
Studie tweedejaars algemene cultuurwetenschappen

Hoe lang ben je al in het Bungehuis? 'Dit weekend kwam ik steeds 's avonds, omdat ik ook moest werken. Sinds zondagavond slaap ik hier ook.'

Waar heb je geslapen? 'In de Slavische bieb, tussen deze boekenkasten. Ik had een slaapzak en lag op mijn jas. Het is toch tragisch, dat kleine talenstudies dreigen te verdwijnen? Dan gaan al deze boeken bij het oud papier.'

Waarom doe je mee aan de bezetting? 'Praten helpt niet meer, er is actie nodig. Wat mij betreft vertrekken we pas als het college van bestuur echt naar ons wil luisteren. Ik wil een eerlijke dialoog op neutraal terrein. En het college moet niet eisen dat ze pas praten als wij hier vertrekken.'

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.