Presidenten worden niet ingezworen, maar beëdigd

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Mnangagwa werd beëdigd in het bijzijn van een rechter. Beeld afp

Wie

Een min of meer collega, Jan Donkers, die kond doet van een door hem geconstateerde fout. En niet voor het eerst.

Wat

De krant van vrijdag 24 november, pagina 2: Zimbabwe. Emmerson Mnangagwa wordt ingezworen als nieuwe president. Hij volgt na 37 jaar Robert Mugabe op. Donkers: 'In de krant werd weer eens iets ingezworen. Tot m'n grote schrik was het niet een teennagel of ander ongemak, maar de nieuwe president van Zimbabwe! Niet een iets dus, maar een persoon. Hoe kan men een mens inzweren? Niet. Zoals ik al meerdere malen, ook aan u, heb gemeld, hebben wij daar een Nederlands woord voor: beëdigen.'

Heeft Donkers gelijk?

Ja en nee. Het is een zuiver anglicisme, van to swear in, maar staat, met de mededeling leenvertaling van Engels, als tweede werkwoordsvorm in Van Dale. Betekenis: beëdigen. De eerste betekenis is inderdaad: door zweren invreten, naar binnen toe verzweren.

En verder?

Marleen van der Linden stuitte op een contaminatie - we hadden het er onlangs over en we zouden er een nieuwe rubriek van kunnen maken: de contaminatie van de week. Van der Linden las dit, op de voorpagina van afgelopen maandag, 27 november: Heerlen wil, met nog zeven Limburgse coffeeshopgemeenten, dat één teeltbedrijf de shops centraal belevert.

En, fout inderdaad?

Nee. Volgens Van der Linden is het een contaminatie van leveren en bevoorraden. Dat mag zo zijn, inmiddels staat het in het woordenboek. Mooi voorbeeld van de bij eerdere gelegenheid geconstateerde contaminatie-ervaring: sommige taalgebruikers vinden het onacceptabel, de meeste vinden het oké en dus verschijnt het in het woordenboek.

Had er ook nog een lezer wél gelijk?

Zeker. Frans Westenbrink schrijft: 'Vermakelijk als de redactie op de taalpagina zelf ietwat uit de bocht vliegt. Op 23 november stond een leuke foto waarop 'versche ijtjes' werden aangeboden. De foto was gemaakt in Heelweg, een buurtschap bij Doetinchem. In het onderschrift wordt gerept over 'het buurtschap'. (Die term werd overigens in een artikel elders in de krant ook al gebruikt.) Maar buurtschap is niet onzijdig, doch vrouwelijk. Dus dé buurtschap. Net als dronkenschap, wetenschap, boodschap, weddenschap. Er bestaan wel onzijdige schappen. Zoals gezelschap, moederschap, Nederlanderschap, burgerschap, waterschap. Ik zou zeggen, beterschap.'

We doen ons best.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden