Precieze sonar van narwal, drie zonnepanelen Beagle-2 uitgeklapt en Aghulhas-stroming wordt breder

Wetenschapsnieuws

De narwal blijkt zijn sonar zowel horizontaal als verticaal zeer precies te kunnen richten, de antenne van Marslander Beagle-2 wordt waarschijnlijk geblokkeerd door een niet-uitgeklapt zonnepaneel en de oceaanstroming Aghulhas stroomt breder dan gedacht.

Impressie door ESA van de Beagle-2 op Mars. Foto afp

Goed gericht narwal profiteert van zuiver sonarsignaal

Vergeleken met andere dieren is de narwal, een walvisachtige met een slagtand, het best in staat om een gericht sonarsignaal af te geven. Dat blijkt uit geluidsopnamen die Duitse onderzoekers onder water maakten van de zogenoemde 'kliks' die dit zeezoogdier voortbrengt. Met de geluidssignalen navigeren de dieren en zoeken ze naar voedsel. Dat zijn sonar zo zuiver is gericht heeft als voordeel dat de narwal minder last heeft van echo's. Die kunnen bijvoorbeeld ontstaan als geluid op ijs botst. De wetenschappers, die publiceerden in Plos One, ontdekten dat de dieren hun sonar ook verticaal kunnen gebruiken als ze duiken of omhoog zwemmen. De narwal is nauw verwant aan de witte dolfijn.

Niet twee, maar drie van de vier zonnepanelen blijken uitgeklapt

Onderzoekers van de universiteit van Leicester hebben nieuw licht geworpen op de gedoemde lander Beagle-2, die in 2003 neerstreek op Mars en sindsdien niets meer van zich heeft laten horen. Pas nadat de lander na een decennium in 2014 werd teruggevonden door de Amerikaanse marssatelliet MRO, bleek uit beelden van de zeer scherpe camera van MRO dat de Beagle slechts twee van de vier zonnepanelen had uitgeklapt. Daardoor werd het signaal van de antenne geblokkeerd en kon geen contact met de aarde worden gemaakt.

Onderzoekers hebben opnamen van MRO nu opnieuw geanalyseerd, met behulp van 3D-simulaties van invallend zonlicht op een virtueel model van de Beagle. Bij het gesimuleerde model werden telkens een, twee, drie of alle vier zonnepanelen 'uitgeklapt'. Deze beelden werden vervolgens vergeleken met de opnamen van MRO. Uit de analyse blijkt volgens de onderzoekers dat niet twee, maar waarschijnlijk drie zonnepanelen zijn uitgeklapt. Dit ondersteunt de theorie dat de antenne van de Beagle door een van de panelen is geblokkeerd.

Aghulhas-stroming gaat niet harder, maar wordt breder

De sterke westelijke Agulhas-stroming langs de zuidoostkust van Zuid-Afrika is sinds 1990 niet krachtiger geworden, in weerwil van klimaatmodellen die dat voorspellen omdat door de opwarming de westenwinden in het gebied sterker worden. Dat schrijven Amerikaanse oceanografen deze week in Nature, op basis van satellietmetingen aan de hoogte van het plaatselijke wateroppervlak. Wel is de stroming breder geworden, door meer kolkend water langs de rand. Daardoor vervoert de stroming per saldo minder warmte naar de polen. Ook wordt er meer voedselrijk kustwater in de oceaan gemengd. De gevolgen daarvan moeten beter worden bekeken, aldus de onderzoekers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.