Plastic damwand doorstaat eerste stormtest in golfmachine

Een nieuwe damwand gemaakt van plastic doorstaat de eerste golfproeven waarmee een ziedende storm werd nagebootst met gemak. Dat biedt mogelijk een uitkomst voor door zeespiegel bedreigde eilanden.

In de Deltagoot worden golven van meer dan drie meter nagebootst Foto Deltares

Een damwand van twee kunststof panelen met vier meter zand ertussen, kistdam genaamd, weerstaat de permanente kracht van een zes meter hoge waterstand. Bovendien pareert de lichtgewicht sandwichconstructie gemakkelijk golven van meer dan drie meter hoog die met grote snelheid komen aanrollen.

Dat blijkt uit recente proeven in de driehonderd meter lange Deltagoot in Delft. De kunstmatige golfmachine - de grootste ter wereld - van kennisinstituut Deltares wist de bijna negen meter hoge damwand slechts een luttele tien centimeter te vervormen bij golven die net voor de damwand braken. 'Zulke golven komen slechts één keer in de drieduizend jaar voor', zegt projectleider Mark Klein Breteler. 'Het water ging tien meter de lucht in.'

Goedkoop en duurzaam

De plastic damwand is een vinding van John Jarvie, directeur van Armour Wall, een start-up constructiebedrijf uit Australië. Jarvie wil de damwand toepassen op de vele eilandjes in de Grote Oceaan die zowel worden bedreigd door bodemdaling als door zeespiegelstijging. In de Polynesische archipel Tuvalu lopen bijvoorbeeld regelmatig wegen onder water en worden huizen bedreigd.

'Deze kistdam is slechts vier meter breed in plaats van een wal van aarde die op een slappe ondergrond wel honderd meter breed moet zijn', zegt Jarvie. 'Als we slechts de helft van de naderende rampen kunnen voorkomen, scheelt dat veel leed en geld.' Ten opzichte van een stalen damwand is de plastic kistdam goedkoper en duurzamer, want hij roest niet, zegt Klein Breteler. 'Klassieke damwanden van staal zijn bovendien zwaar en lastig aan te brengen in afgelegen gebieden.'

De kistdam bestaat uit twee kunststof panelen met vier meter zand ertussen Foto Deltares

Pittoreske dijken

Een eenvoudige toepassing is om een kustweg precies op het dak van de kistdam aan te leggen. Dat lijkt bij uitstek geschikt voor de kwetsbare tropische eilandjes waar ruimte en geld schaars zijn. Maar de Australische vinding kan ook in Nederland soelaas bieden, denkt Klein Breteler. Op pittoreske dijken waar bewoners samenkomen tegen een dijkverhoging zoals aan de 33 kilometer lange Markermeerdijk tussen Amsterdam en Hoorn, zijn de plastic kistdammen het onderzoeken waard. Ook in sluiscomplexen worden vaak zware stalen damwanden toegepast. 'Als die zijn verroest, is het een complexe operatie om ze te vervangen.'

'Petje af voor deze vinding', reageert Hetty Klavers, bestuurslid van de Unie van Waterschappen. 'Wij zijn altijd op zoek naar innovaties die de waterveiligheid beter en goedkoper maken. Maar het is net als met nieuwe medicijnen. Ze moeten allerlei stappen doorlopen voordat we ze veilig in de praktijk kunnen toepassen.'

'We kunnen deze vinding toevoegen in de reeks van nieuwe materialen zoals kunststof sluisdeuren, glazen waterkeringen en allerhande geotextiel', zegt Matthijs Kok, hoogleraar waterveiligheid aan de TU Delft. 'Mooi dat de plastic kistdam de golven van de Deltagoot weerstaat, maar ze moeten wel specificaties over verouderingsverschijnselen bijleveren. Hoe goed is de kistdam nog na tien of twintig jaar?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.