Planetenjagers richten hun pijlen op Proxima Centauri

Draait er een aardeachtige planeet rond Proxima Centauri - de dichtstbijzijnde ster? Niemand weet het zeker, maar de jacht op zo'n pale red dot (zwak rood stipje) is geopend, en iedereen kan de speurtocht volgen via blogs, Twitter en Facebook.

Proxima Centauri, op 40 biljoen kilometer afstandBeeld Spacetelescope.org

De ontdekking van een bewoonbare wereld in een baan rond de naaste buur van onze eigen zon zou een nieuw hoogtepunt vormen in de zoektocht naar exoplaneten - planeten bij andere sterren. Proxima Centauri staat op 'slechts' 4,2 lichtjaar afstand (ongeveer 40 biljoen kilometer); optimisten denken dat het ooit mogelijk moet zijn om er een onbemande ruimtesonde heen te sturen.

Deze week hebben Europese astronomen op de La Silla-sterrenwacht in Chili de eerste precisiemetingen aan Proxima verricht. Met een gevoelige spectrograaf maken ze jacht op minieme schommelingen van de ster die mogelijk veroorzaakt worden door de zwaartekracht van een rondcirkelend planeetje.

Rode dwergster

Het probleem is dat Proxima Centauri een rode dwergster is. Rode dwergen vertonen vaak veel magnetische activiteit, met bijbehorende uitbarstingen aan het oppervlak. Je moet dus wel zeker weten dat de gemeten schommelingen door een planeet veroorzaakt worden en niet door de activiteit van de ster zelf.

Daartoe wordt de ster ook bestudeerd door kleinere telescopen. Die leggen subtiele helderheidsvariaties vast die gepaard gaan met uitbarstingen. Door alle metingen te combineren moet het mogelijk zijn om het bestaan van een planeet bij Proxima aan te tonen - of uit te sluiten.

Logboek

De Portugese sterrenkundige Alexandre Santerne verrichtte dinsdagochtend Nederlandse tijd de eerste metingen aan Proxima Centauri. Op de website palereddot.org hield hij een gedetailleerd logboek bij. De komende twee maanden kan iedereen de waarnemingscampagne blijven volgen via sociale media. Daarna begint de analyse van alle metingen; pas later dit jaar zal bekend zijn of Proxima door een planeet wordt vergezeld.

Of er op zo'n planeet leven kan voorkomen is overigens nog maar de vraag, juist vanwege de uitbarstingen op de ster. 'Maar als er pale red dots rond Proxima Centauri draaien, gaan we ze vinden, daar ben ik van overtuigd,' aldus de Amerikaanse astronoom Alan Boss in een commentaar op de campagne, 'of ze nu bewoonbaar zijn of niet.'

Afstand
Zon: 0 km (centrum)
Aarde: 150 miljoen km (oftewel 0,15 miljard)
Pluto: ca. 6 miljard kilometer
Verste ruimtevaartuig (Voyager 1): 20 miljard kilometer
Kometen in de oortwolk: ca. 15 biljoen km (15.000 miljard)
Proxima centauri: 40 biljoen km

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden