Pil met hoger risico bloedstollingen nog veel geslikt

Een half miljoen Nederlandse vrouwen slikt nog altijd anticonceptiepillen van de derde en vierde generatie, terwijl al ruim tien jaar bekend is dat deze de kans op trombose verhogen. Dit blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen.

De pil. Beeld ThinkStock

In Frankrijk is deze week besloten de pillen van de derde en vierde generatie vervroegd uit het verzekerde pakket te halen, nadat een 25-jarige vrouw een beroerte had gekregen.

In Nederland krijgen alleen vrouwen tot 21 jaar de pil via de basisverzekering vergoed. Toch is de pil, met ruim 2 miljoen gebruiksters, het populairste anticonceptiemiddel. Uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen blijkt dat bijna driekwart van hen een zogenoemde tweedegeneratiepil slikt, zoals Microgynon. Die worden door wetenschappers en huisartsen als het meest veilig beschouwd.

Maar dezelfde cijfers tonen dat nog altijd 11 procent een pil van de derde generatie (zoals Mercilon en Diane) gebruikt, en 14 procent anticonceptie van de vierde generatie (zoals Yasmin).

Op de markt
Het is eigenlijk onacceptabel dat deze pillen nog op de markt zijn, vindt professor klinische epidemiologie Frits Rosendaal. Hij doet bij het Leids Universitair Medisch Centrum al jaren onderzoek naar trombose. 'Al in 1995 toonden wij aan dat bij die derdegeneratiepillen het risico op bloedstollingen twee keer zo hoog is als bij de tweedegeneratiepillen.

Dat is keer op keer in studies bevestigd. De laatste jaren is ook aangetoond dat bij opvolgers als Yasmin hetzelfde probleem speelt.'
Het gaat om zeer kleine risico's, zegt Rosendaal. Zonder pil krijgt één op ongeveer tienduizend vrouwen trombose; onder gebruiksters van de tweedegeneratiepil is dat twee à drie per tienduizend. De derde en vierde generatie verdubbelen de kans nog eens tot vier à zes per tienduizend. Rosendaal: 'Als je bedenkt hoeveel vrouwen de pil slikken, gaat het toch om een substantieel aantal dat ziek wordt. En bloedpropjes kunnen een longembolie veroorzaken, dat kan dodelijk zijn. Waarom zou je een pil slikken die het risico nog eens verhoogt, terwijl een beter alternatief voorhanden is?'

De richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap raadt al veel langer af de nieuwe pillen voor te schrijven. Hoe kan het dan dat een half miljoen vrouwen ze nog gebruikt? 'Kwestie van sterke marketing', zegt Rosendaal. 'De farmaceutische industrie en corrupte dokters roepen nog altijd dat de verhoogde risico's niet bestaan.'

Han Mulder, regiovoorzitter bij de Landelijke Huisartsen Vereniging, is verbaasd over de hoge gebruikersaantallen. De huisarts zegt dat in principe alleen naar derde- en vierdegeneratiepillen wordt gegrepen in 'extreme situaties'. 'Denk aan jonge meisjes die sterke bijwerkingen ervaren bij de gangbare anticonceptiepillen, zoals hoofdpijn of tussentijdse bloedingen. Een pil van een ander type samenstelling kan dan een uitkomst zijn.' Ook pubermeisjes die last hebben van heftige acne krijgen deze pillen soms voorgeschreven, zegt Mulder. En soms vragen patiëntes er zelf om. 'Omdat ze er iets over hebben gelezen in een vrouwenblad. En dan is het de vraag hoe stevig de huisarts in zijn schoenen staat om dan toch iets anders te geven.'

Frankrijk
In Frankrijk wordt de anticonceptiepil van de derde en vierde generatie vanaf 31 maart niet langer door het ziekenfonds vergoed. Directe aanleiding is de aanklacht van een jonge vrouw die zegt een herseninfarct te hebben gekregen door dit voorbehoedsmiddel. Ze is voor 65 procent gehandicapt.

Nadat deze vrouw, Marion Larat, met haar beschuldiging in de publiciteit was gekomen, hebben nog dertig vrouwen van tussen de 17 en 48 jaar zich bij haar advocaten gemeld. Ze kampen met de gevolgen van een hersenbloeding, met trombose, longembolie of ader-ontsteking. De vrouwen willen pillenfabrikanten Bayer, Schering, Merck en Pfizer aansprakelijk stellen. De pil van de derde of vierde generatie wordt in Frankrijk door naar schatting 1,5 miljoen vrouwen gebruikt. 3,7 miljoen Françaises slikken de klassieke pil. De pillen van de derde en vierde generatie worden ook in Frankrijk niet uit de handel genomen. Wie ze wil blijven slikken, moet ze zelf betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.