Pia Dijkstra: 'Er moest echt iets veranderen'

Nog ietwat overrompeld en beduusd is Pia Dijkstra kort na de stemming over haar initiatiefwetsvoorstel over orgaandonatie. 'Het was spannend tot de laatste stem.'

Pia Dijkstra wordt gefeliciteerd door Henk Krol nadat haar wet over actieve donorregistratie is aangenomen met een stem in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Haar wetsvoorstel waardoor iedereen in beginsel orgaandonor wordt, werd met 75 tegen 74 stemmen aangenomen. Een Tweede-Kamerlid van de Partij voor de Dieren was afwezig door treinvertraging. Als hij er wel was geweest, had hij tegengestemd, hadden de stemmen gestaakt en was het voorstel verworpen.

'Ik had wel een beeld', zegt Dijkstra, 'over het stemgedrag. Het zou kielekiele zijn. Maar het blijkt pas echt bij de stemming. Ook door alle afsplitsingen en eenmansfracties.'

Wat verandert er als het voorstel wet wordt

'Dan is iedereen in principe orgaandonor, tenzij je dat niet wilt. Dan laat je dat weten. Mensen die niet kiezen worden genoteerd als 'geen bezwaar'.'

Dan verandert toch weinig? Want bij geen bezwaar beslissen de nabestaanden. Net als nu.

'Bij geen bezwaar is iemand donor tenzij de nabestaanden kunnen aantonen dat iemand dat echt niet wilde. Of de post nooit opende en alle brieven hierover heeft gemist. Of het niet begrepen heeft. Nu spreken donorfunctionarissen ook met nabestaanden. Maar nu is iemand geen donor tenzij hij uitdrukkelijk heeft aangegeven dat wel te willen zijn. Wie nooit kiest, staat geregistreerd als 'geen donor'. De meeste mensen kiezen niet. Maar door de manier van registreren is het gesprek nu erg moeilijk: je weet niet of het een bewuste keuze is of gewoon onverschilligheid. Dat verandert nu. Kiezen wordt aangemoedigd. En bij degenen die niet kiezen, is het gesprek voor de donorfunctionarissen met de nabestaanden makkelijker.'

D66 kamerlid Pia Dijkstra wordt gefeliciteerd door fractievoorzitter Alexander Pechtold na aanname van haar wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de orgaandonatie in de Tweede Kamer. Beeld anp

Ab Klink heeft als minister van Volksgezondheid (2006 ¿ 2010) die donorfunctionarissen ingesteld om het gesprek met nabestaanden te voeren. Dat heette altijd een groot succes te zijn. Maar zij hebben rugwind nodig?

'Die functionarissen waren een van de voorstellen uit het Masterplan orgaandonatie uit 2008. Toen was er even veel aandacht voor het tekort aan orgaandonoren. Denk aan de Donorshow van BNN. Dat is weggezakt. Het belangrijkste voorstel uit dat masterplan, dat iedereen donor is tenzij men dat niet wil, is niet uitgevoerd. Dat heb ik opgepakt met dit initiatiefwetsvoorstel.'

U hoopt op snelle behandeling door de Eerste Kamer. Is dat met het oog op de verkiezingen voor de Tweede Kamer? Om het tot verkiezingsthema te maken?

'Nou, zo had ik het nog niet bekeken. Nee, ik ben al jaren met dit wetsvoorstel bezig. Ik heb het in 2012 ingediend. Het moet een keer klaar zijn. Ook voor iedereen die op een orgaan wacht, iedereen die bij de wachtlijsten betrokken is. Er moet echt wat veranderen.'

Gezien de stemverhoudingen in de Tweede Kamer is de kans niet groot dat de Eerste Kamer instemt.

'Een meerderheid ligt nog niet onder handbereik. Maar ik ga het debat met de senatoren graag met open vizier aan en hoop dat zij dat ook doen. Dan heb ik goede hoop op een meerderheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden