Peter Diamandis schrijft ruimtevaartgeschiedenis

Met zijn X Prize heeft Peter Diamandis de commerciële ruimtevaart een enorme stimulans gegeven. 'Peter is een visionair', zegt zijn biografe Julian Guthrie.

Peter Diamandis Beeld Hollandse Hoogte

Peter Diamandis is wellicht de enige arts ter wereld die plechtig heeft moeten beloven nooit iemand te behandelen. Diamandis wilde ook helemaal geen arts worden. Hij wilde ruimtevaarder zijn. Maar hij wilde ook zijn ouders niet teleurstellen, die graag wilden dat hun zoon arts zou worden. Daarom ging hij naar de Harvard Medical School.

Maar zijn passie liet hem niet los en Diamandis runde een studentenvereniging van ruimtevaartliefhebbers met ruim honderd afdelingen wereldwijd en hij had zijn eigen raketbedrijf. Geen wonder dat zijn medische studie niet zo lekker liep. Decaan Dan Tosteson riep hem bij zich, waarop Diamandis, die ook nog aan het technologie-instituut MIT studeerde, vertelde van zijn liefde voor de ruimtevaart en zijn wens zijn ouders trots te maken. Tosteson liet hem afstuderen op voorwaarde dat hij beloofde nooit te zullen praktiseren als arts. Diamandis beloofde dat en hield woord. Het is een van de wonderlijke anekdotes in de biografie Hoe maak je een ruimteschip van journalist Julian Guthrie.

Peter Diamandis is een legendarische figuur geworden in de ruimtevaart. Toch zullen de meesten bij ruimtevaarthelden denken aan Neil Armstrong, John Glenn of misschien aan Elon Musk.

'Ik kende Peter ook maar oppervlakkig toen ik hem in 2014 voor het eerst ontmoette. Ik wilde een profiel over hem schrijven voor mijn krant, de San Francisco Chronicle. Toen ik hem vroeg hoe de X Prize begonnen was, schoot hij in de lach en vroeg hoe veel tijd ik had.

'Hij vertelde over de mensen die aan het project hadden meegedaan. Namen als Burt Rutan, Mike Melvill en Erik Lindbergh, de kleinzoon van vliegenier Charles. Ik wist weinig van ruimtevaart, ben zeker geen space geek, maar dacht al snel: dit is een geweldig verhaal.'

Julian Guthrie
Hoe maak je een ruimteschip
Non-fictie
Uit het Engels vertaald door Gies Aalberts.
Bruna; 320 pagina's; euro 24,99.

Verschijnt 10 januari

U wist meteen dat u zijn biografie wilde schrijven?

'Ik heb een maand aan een stuk in zijn dagboeken zitten lezen. Het klinkt wat gladjes, maar Peter bleek de leider van een orkest van supertalenten die hij bij elkaar had gebracht.'

Zoals Burt Rutan, die in de Mojavewoestijn het ingenieuze ontwerp maakte voor SpaceShipOne en eerder het iele vliegtuig Voyager ontwierp, waarmee zijn broer Dick in 1986 voor het eerst non-stop om de wereld vloog. En piloten als Mike Melvill die zijn wonderlijke creaties durfden uit te testen. Diamandis bleek de stuwende kracht op de achtergrond. Zijn bemoeienis veroorzaakte het omslagpunt in de ruimtevaartgeschiedenis, zegt Guthrie, waarbij ruimtevaart veranderde van een staatsaangelegenheid voor enorme organisaties als NASA en ESA, in een commerciële bezigheid.

Julian Guthrie: 'Mijn verhalen gaan over moed, inventiviteit en technologische doorbraken.' Beeld Chris Hardy

Het leek er aanvankelijk niet op dat Diamandis carrière zou maken in de ruimtevaart. Had hij niet veel verder kunnen komen als hij zich direct op zijn passie had gestort?

'Peter was van jongs af aan een ruimtefanaat. Maar hij moest ook omgaan met familiedruk, hij moest geld verdienen. Of het anders was gelopen als hij eerder die kant op was gegaan, is een fascinerende vraag. Toen Peter studeerde, stagneerde de ruimtevaart. De NASA had beloofd dat de Spaceshuttle democratisering zou brengen. Ruimtevaart zou goedkoper worden, gewone mensen zouden gaan vliegen, maar dat gebeurde niet. De Spaceshuttle was een fenomenale machine, maar hij was te duur - elke vlucht kostte bijna een miljard. De hoop op meer burgers in de ruimte verdween al snel.'

Ongelukken als met de Challenger en de enorme kosten van het ruimteveer hadden het enthousiasme uit het Apollotijdperk gesmoord. Diamandis wilde het enthousiasme laten herleven en zinde al tijdens zijn studie op manieren om ruimtevaart onder een breder publiek toegankelijk te maken. Hij richtte een succesvolle studentenruimtevaartclub op en begon een raketbedrijfje.

'Het idee voor de X Prize kreeg hij toen hij in 1993 las over de vlucht van Charles Lindbergh. Hij dacht dat diens solovlucht over de oceaan een soort stunt was. Maar Lindbergh deed het voor de prijs van 25 duizend dollar die eraan verbonden was. Met zijn landing in Parijs heeft Lindbergh de commerciële luchtvaart een duw in de rug gegeven. Toen Peter dat las, dacht hij: wow, stel dat we hetzelfde kunnen doen met de ruimtevaart. Zo kwam hij op de X Prize.'

De X Prize

De X Prize was een door Peter Diamandis bedachte prijs van 10 miljoen dollar voor het team dat zonder hulp van de overheid een bemand vaartuig tot boven de 100 kilometer kon schieten; de officiële grens waar de ruimte begint. Het toestel moest herbruikbaar zijn en binnen twee weken opnieuw de ruimte halen. De X Prize werd in 2004 gewonnen door het bedrijf Scaled Composites, met zijn ruimteveer SpaceShipOne, ontworpen door Burt Rutan. Uit de Ansari X Prize (zoals de prijs officieel heette) kwam de Google Lunar X Prize voort, die 30 miljoen dollar uitlooft voor de eerste commerciële maanlanding. Eind volgend jaar moeten de eerste teams een rover op de maan zetten.

Hij kondigde hem aan zonder de benodigde 10 miljoen dollar prijzengeld te hebben.

'Peter maakte het bekend in St. Louis, waar ook Charles Lindbergh zijn financiers gevonden had. Hij kreeg twintig astronauten op het podium, inclusief Buzz Aldrin. Het was een geweldig circus. Burt Rutan en Dan Goldin, het hoofd van de NASA, gingen bijna met elkaar op de vuist. De hele wereld zag het evenement. Peter dacht dat hij de financiering zo voor elkaar zou hebben.'

Dat bleek allerminst het geval. Diamandis moest het geld uit alle hoeken en gaten bijeenschrapen. Hij kreeg zelfs hulp van de kleinzoon van Lindbergh, die de vlucht van zijn grootvader overdeed en daarmee geld inzamelde.

Is Diamandis vooral een optimist?

'Hij kende in die tijd veel donkere dagen. Er waren momenten dat hij de hele dag zijn gordijnen dicht had. Maar hij geloofde in zijn doel. Hij ziet eerder kansen dan anderen. Zo zit hij nu in een onderneming die mijnbouw wil plegen op asteroïden. Als je hem vraagt hoe dat in hemelsnaam moet, tekent hij een grafiek en zegt: dit is stap een, dan doe je dat, daarna is dit nodig. Hij werkt heel pragmatisch naar zijn doel. Een beetje zoals wij boodschappen doen bij de supermarkt, zo winkelt hij zijn doelen bij elkaar. Dus ja, hij is een optimist.'

Inmiddels zijn allerlei private ondernemingen bezig met ruimtevaart, zoals SpaceX van Elon Musk en Blue Origin van Jeff Bezos en Virgin Galactic van Richard Branson, dat direct afstamt van Diamandis' X Prize.

Zou commerciële ruimtevaart zonder hem minder ver zijn?

'Peter is een visionair. Een clubje van minder dan dertig man wist een zelfgebouwd vaartuig in de ruimte te schieten, terwijl duizenden mensen toekeken. Het was het grootste nieuwsverhaal van 2004, na de vangst van Saddam Hussein in zijn holletje. Hij heeft de opwinding voor ruimtevaart teruggebracht.

'Mensen vertelden hem dat hij gek was. Vrienden zeiden dat-ie ermee moest ophouden. Dat hij doorging, is een boodschap van doorzettingsvermogen. Ga door. Volhard.'

U lijkt aangetrokken tot cowboys. Mannen die tegen de stroom in gaan.

'Haha, ja. Al ging mijn eerste boek niet over cowboys. Ik hou van verhalen over underdogs. Iemand die ergens tegen strijdt. David versus Goliath. Mijn verhalen gaan over moed, inventiviteit en technologische doorbraken. Ik hou ervan hoe techniek wordt gebruikt om de mensheid verder te brengen. Maar uiteindelijk gaat het om het menselijke verhaal.'

Diamandis is ondanks zijn vurige wens astronaut te worden nog nooit in de ruimte geweest. Gaat dat ooit nog lukken?

'Hij heeft een ticket voor een vlucht met SpaceShipTwo van Richard Branson. Zijn droom komt uit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden