Perspectief voor vrouwen in de techniek

In technische beroepen wordt vaak verwacht dat je fulltime werkt. Schrikt dat vrouwen af om voor die richting te kiezen?

Wessel Simons
Vrouwelijke loodgieter. Beeld Claudie de Cleen
Vrouwelijke loodgieter.Beeld Claudie de Cleen

e mannencultuur en het niet parttime kunnen werken zijn voor vrouwen vaak flinke drempels om te kiezen voor een technische baan. In een mannenbolwerk als de installatiebranche blijken de meeste vrouwen op kantoor te werken.

Het vergt veel inspanning om vrouwen de techniek in te krijgen. Een technisch beroep is op papier aantrekkelijk. Vanwege een nijpend tekort heb je snel een baan en die is doorgaans goed betaald ook.

Wel wordt er vaak verwacht dat je fulltime werkt en dat je je staande kunt houden in een heersende mannencultuur. Deze twee eisen leiden ertoe dat technisch opgeleid personeel - ook vrouwen - 'vlucht' naar niet-technische beroepen, zo bleek uit een rapport van SEO Economisch Onderzoek.

Zijn cultuur en werkuren werkelijk een dealbreaker voor vrouwen? Neem de installatiebranche. Uit cijfers van UNETO-VNI, de belangenorganisatie voor de installatiebranche en elektrotechnici, blijkt dat er 122 duizend mensen werkzaam zijn in een branche die te boek staat als een typisch mannenbolwerk. Het aandeel vrouwen in de technische installatiebranche is ongeveer 10 procent. Dat zijn ruim 12 duizend vrouwen met een vast of tijdelijk contract.

In absolute zin is het aantal vrouwen in de periode 2000 tot en met 2014 niet significant toegenomen. Opvallend is wel dat relatief meer vrouwen dan mannen hun baan behouden na de crisis. Een mogelijke verklaring is dat de meeste vrouwen (67 procent) werkzaam zijn in de ondersteuning, in financieel-administratieve functies.

Slechts 17 procent werkt in technische functies als ontwikkelaar, planner, tekenaar, monteur/installateur, projectleider of bedrijfsleider. Wel is het aandeel in de technische functies iets gestegen. Vrouwen werken meer parttime, ook degenen met een technische functie. Eenderde van de vrouwen met een technische functie werkt fulltime. Bij de mannen ligt dat op 90 procent.

Voorzitter Titia Siertsema van UNETO-VNI onderschrijft dat er een 'andere manier van denken' en een 'lange adem' nodig zijn om vrouwen naar technische functies te lokken. Siertsema is dit jaar voorzitter van de FemTech Awards. Zij zegt: 'Vrouwen kunnen het verschil maken doordat zij kennis van technologie koppelen aan een groot gevoel voor dienstverlening en marketing. Daaraan hebben technische bedrijfstakken steeds meer behoefte. Er is dus een enorm perspectief voor vrouwen.'

De productiehal van VDL Nedcar. Vrouwen kiezen maar zelden voor een technische baan. Beeld anp
De productiehal van VDL Nedcar. Vrouwen kiezen maar zelden voor een technische baan.Beeld anp

Energiecentrale

Een van de vrouwen die wel vol voor de techniek heeft gekozen is Marieke Esveld, wacht- en bedieningstechnicus bij de energiecentrale van het VU Medisch Centrum.

Wat vind je aantrekkelijk aan een technisch beroep?

'Ik vind vooral de afwisseling interessant. Geen dag is hetzelfde. Er kan elk moment wel iets gebeuren waardoor je hele planning in de war loopt. Dat onvoorspelbare vind ik lekker. En het is fijn om met mijn handen bezig te zijn en niet de hele dag achter een computer te hoeven zitten.'

Was het een overwogen keuze om in de techniek te werken?

'Ik ben erin gerold. Ik heb eerst de hogere zeevaartschool gedaan met de bedoeling om stuurman en uiteindelijk loods te worden. De studie was echter voor zowel stuurman als werktuigkundige. Al tijdens mijn studie kwam ik erachter dat de technische kant mij eigenlijk meer interesseerde. Daar heb ik uiteindelijk ook mijn minor in gedaan en zo ben ik in de techniek terechtgekomen.'

Werk je samen met andere vrouwen of ben je de enige?

'Het aantal vrouwen in de techniek is helaas zeer beperkt. Tijdens mijn stage heb ik één vrouwelijke collega gehad. In mijn studiejaar waren we ook maar met zijn tweeën. Bij mijn vorige werkgever, een reder, was ik de enige en ook nu bij de VU ben ik als enige vrouw in dienst. In het begin was het wel even vreemd, maar na acht jaar ben ik er wel aan gewend. Hoewel een vrouwelijke collega wel leuk zou zijn, natuurlijk.'

Heb je barrières ervaren in je werk als vrouw in een 'mannenberoep'?

'Nee, helemaal niet. Het enige waar ik misschien wel eens moeite mee heb is dat ik als vrouw toch wat minder spierkracht heb dan de mannen. Daarnaast ben ik ook vrij klein, dus moet ik weleens een collega om hulp vragen. Maar daar wordt nooit moeilijk over gedaan.'

Wil je altijd in een technisch beroep blijven werken?

'Ik ben niet iemand die heel ver vooruitdenkt, maar op dit moment zou ik niet weten waarom niet. De technische sector vernieuwt continu, er valt dus altijd wat te leren. En er is genoeg werk in te vinden.'

Wat zou je startende vrouwen op de arbeidsmarkt adviseren die zich oriënteren op een technische baan?

'Dit is een lastige. Ik denk dat ik ze vooral op het hart wil drukken om zich niet minder vrouwelijk voor te doen dan ze zijn. Een technisch beroep hebben betekent niet automatisch dat je een soort manwijf moet worden. Het klinkt misschien heel cliché, maar blijf lekker jezelf!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden