De week in wetenschapTonie Mudde

Pas op met vroegtijdig de winnaar van het EK vaccineren aanwijzen

Tonie Mudde artikel Beeld de Volkskrant
Tonie Mudde artikelBeeld de Volkskrant

Het EK vaccineren wordt pas in juni echt spannend. Hup Oranje!

Staan we al in het linkerrijtje? Hoera, we zijn Duitsland voorbij! Nederland mag dan traag uit de startblokken zijn geschoten met vaccineren, inmiddels staan we er beter voor. Dit gaat regelmatig gepaard met taalgebruik dat je eerder in de sportjournalistiek zou verwachten. ‘Nederland zet steeds meer prikken en stormt top 4 EU-landen binnen’ (Nu.nl). Het leuke aan een EK voetbal is dat de deelnemende landen zelf flinke invloed hebben op de prestaties. Een gedegen jeugdopleiding, de juiste opstelling, een slimme wissel in de rust; het kan het verschil maken tussen met 3-0 winnen of met 3-0 verliezen.

Het probleem met het EK vaccineren is dat er met de dagelijkse ranglijsten een kunstmatige spanning in wordt gepompt. Want kijk vanaf een afstandje naar de hoeveelheid prikken in een land per 100.000 duizend inwoners en dit is het beeld: landen zetten vrij snel wat ze aangeleverd krijgen door de leveranciers. Weet het ene EU-land dan zoveel meer vaccins te bemachtigen dan het andere EU-land? Nee, ze krijgen allemaal evenveel vaccins naar rato van het aantal inwoners. Dat is namelijk precies de afspraak die de Europese Unie met de deelnemende landen en farmaceuten maakte.

Nog een overeenkomst tussen al die landen: ouderen en kwetsbaren worden het eerst gevaccineerd, en dat zijn de groepen waarbij de vaccinatiebereidheid hoog is. Ook daar valt dus weinig verschil te maken tussen landen, op een legioen Duitsers na die hun neus ophalen voor AstraZeneca en liever wachten op Pfizer.

De echte verschillen tussen het aantal vaccinaties in verschillende landen zullen waarschijnlijk pas vanaf juni ontstaan. Beeld Belga
De echte verschillen tussen het aantal vaccinaties in verschillende landen zullen waarschijnlijk pas vanaf juni ontstaan.Beeld Belga

Tot nu toe is het EK vaccineren dan ook zo spannend als een racewedstrijd waarbij alle coureurs in dezelfde auto rijden en ze allemaal maximaal 50 kilometer per uur mogen gaan. We sukkelen voorlopig in ongeveer hetzelfde tempo richting de finishlijn.

Zijn landenvergelijkingen dan helemaal oninteressant? Dat ook weer niet. Landen als Israël, de Verenigde Arabische Emiraten en Groot-Brittannië hebben – waar het vaccinatiesnelheid betreft – duidelijk betere afspraken weten te maken met de farmaceuten en sneller vaccins goedgekeurd. In Groot-Brittannië kregen bijna alle 65-plussers al een prik, dat is een wezenlijk verschil met de situatie in de EU en daar vallen allerlei interessante analyses op los te laten om dit te verklaren.

Maar de vaccinatierace tussen landen als Nederland, Frankrijk en Zweden? Daar zullen de echte verschillen waarschijnlijk pas vanaf juni ontstaan, wanneer de jongere doelgroepen aan de beurt zijn. Dit zijn de mensen voor wie een besmetting met het virus doorgaans mild verloopt. Uit een peiling van het RIVM blijkt dat in Nederland 94 procent van de 70-plussers een corona-inenting wil, voor de groep 25-39 jaar is dit 77 procent. De vaccinatiebereidheid van die groep – die natuurlijk te beïnvloeden is met bijvoorbeeld campagnes of BN’ers die trots vaccinatieselfies maken – zal bepalen wie het EK vaccineren gaat winnen. Medio juli, zo rond de finale van het EK voetbal, moeten we wel een kampioen kunnen aanwijzen.

Dubbel kans op succes. Mocht het op het gras niet lukken, dan kan het Wilhelmus nog in de prikstraat klinken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden