De week in wetenschapTonie Mudde

Pas op, daar komt virusvariant Gamma!

null Beeld

En nu is het afgelopen met die stigmatiserende termen als ‘Braziliaanse’ en ‘Indiase’ variant, oordeelt de WHO. Maar gaat het grote publiek de nieuwe namen voor de virusvarianten omarmen?

Niet alleen een virus zelf kan schade aanrichten, hoe we het noemen doet er ook toe. Oud-president Trump sprak herhaaldelijk over ‘het Chinese virus’ en daar kregen mensen met een Aziatisch uiterlijk in de Verenigde Staten last van.

Op social media ging het neutrale #Covid19 in 20 procent van de gevallen gepaard met anti-Aziatisch commentaar. Wie de hashtag #Chinesevirus gebruikte, voegde daar in 50 procent van de tweets een sneer naar Azië of Aziaten aan toe. (American Journal of Public Health).

Ook op straat werden mensen met een Aziatisch uiterlijk gediscrimineerd, aldus een verslag in The New York Times. Schoolkinderen die van pestkoppen te horen krijgen dat ze het virus zouden hebben, volwassenen die niet meer alleen de metro in durven uit angst voor discriminatie of geweld.

Hoewel de neutrale naam covid snel stevig voet aan de grond kreeg, was dat niet het geval met namen voor varianten. Oké, de in Zuid-Afrika ontdekte zorgelijke variant heet onder wetenschappers B.1.351, maar voordat zo’n naam beklijft bij het grote publiek ben je wel wat overheidscampagnes verder.

Tijd voor nieuwe namen dus, oordeelde de wereldgezondheidsorganisatie WHO, die na maanden beraad deze week koos voor het Griekse alfabet. De Britse, Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse en Indiase variant heten voortaan Alpha, Bèta, Gamma en Delta. De WHO hoopt dat neutrale namen er ook voor zorgen dat wetenschappers en landen zonder aarzelen hun ontdekkingen van virusvarianten blijven melden. Je wilt immers niet dat een land een enge variant geheimhoudt uit angst dat hun bevolking vervolgens te maken krijgt met stigmatisering.

Als waarschuwing voor nieuwe varianten waren Griekse goden geen gekke keuze geweest. Beeld Getty Images
Als waarschuwing voor nieuwe varianten waren Griekse goden geen gekke keuze geweest.Beeld Getty Images

Bovendien is zo’n landennaam uiterst arbitrair, zo wijst de geschiedenis uit. Neem de Spaanse griep: die kwam helemaal niet uit Spanje. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zwegen de strijdende partijen in het openbaar over het nieuwe virus om het moreel niet negatief te beïnvloeden. Spanje was op dat moment neutraal en had persvrijheid. Gevolg: Spaanse kranten schreven het eerst over de pandemie, waarna de term ‘Spaanse griep’ zich nestelde in het geheugen.

Nee, dan maar gewoon Alpha, Bèta, Gamma en Delta voor de virusvarianten. Al vraag ik me wel af of politici, journalisten en burgers die namen gaan gebruiken. In The Guardian lees ik dat de WHO-commissie ook overwoog om zorgelijke virusvarianten te vernoemen naar Griekse goden. Waarom dat idee gesneuveld is, vertelt het verhaal niet. Misschien dat de experts vreesden dat toeristen dan de Akropolis zouden gaan mijden?

Als waarschuwing voor nieuwe varianten waren die Griekse goden geen gekke keuze geweest. Snel vaccineren allemaal, anders krijgen we straks Athena en Zeus op ons af!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden