InterviewPromovendus Geert Verheijen

‘Ouders hebben vaak verkeerd negatief beeld van hun gamende kinderen’

Het beeld van de gamer die zich lavend aan chips en Red Bull nachtenlang alleen opsluit om te gamen is achterhaald, stelt promovendus Geert Verheijen van de Radboud Universiteit. Gamen is juist een vitaal deel van de hedendaagse jongerencultuur.

De zorgen over het gamegedrag van jongeren zijn niet altijd terecht. Beeld Arie Kievit

Gamen is een miljardenindustrie die qua omzet inmiddels groter is dan de muziek- en de filmindustrie bij elkaar. Dat komt mede door de enorme gameconsumptie onder de jeugd. Een kleine 40 procent van de Nederlandse jongeren gamet meer dan veertien uur per week. Menig ouder gaat daarover de strijd aan met de kinderen. Promovendus Geert Verheijen (RU) onderzocht gamegedrag onder jongeren en constateert dat de zorgen van ouders lang niet altijd terecht zijn.

Hoe kun je achterhalen wat een game met jongeren doet?

‘Met een aantal studies, die samen een beeld schetsen van hoe het sociale welzijn van jongeren samenhangt met hun gamegedrag. We lieten 705 Nederlandse jongeren een vragenlijst invullen over hoe ze gamen. Daarbij letten we onder andere op het type spel, de motivatie om te gamen en de sociale context, dus of ze – offline of online – met vrienden spelen of alleen.’

Game-onderzoeker Geert Verheijen van de Radboud Universiteit onderzoekt het effect van games op jongeren.

‘Daarnaast observeerden we de interactie tussen vrienden die samen het spel Mario Kart speelden aan de hand van video-opnames. Tot slot volgden we tweetallen vrienden gedurende langere tijd, soms meerdere jaren, om te kijken wat voor invloed het gamen had op hun vriendschap en de relatie met hun omgeving.’

En? Is al dat gamen slecht of goed voor de gemiddelde jongere?

‘De voornaamste conclusie is juist dat het niet mogelijk is om eenduidig te stellen dat games ‘goed’ of ‘slecht’ zijn voor jongeren. De invloed van games hangt vooral af van de sociale context waarin ze gespeeld worden, dus wat voor soort game er gespeeld wordt en met wie.’

Urenlang per dag gamend achter zo’n scherm: dat kan toch nooit goed zijn voor een kind?

‘Wat opvalt is dat de schermtijd nauwelijks samenhangt met het sociale welzijn van jongeren. Jongeren gamen inderdaad redelijk veel. Maar dat blijkt niet per se een goede indicator van de invloed die deze games op jongeren hebben. Gamen heeft namelijk in veel gevallen ook een positief effect op het sociale welzijn van jongeren.’

Gamen goed voor het sociale welzijn? Hoe dan?

‘Onder ouders en veel wetenschappers heerst het onjuiste beeld dat gamen iets is dat je in je eentje achter een scherm doet in een donkere kamer. In werkelijkheid speelt gamen een vitale rol in de hedendaagse jongerencultuur. Voor jongeren vertolken games een vergelijkbare functie als films of muziek. Ze hebben het erover op het schoolplein. Het is een bindmiddel.’

Zouden games kunnen helpen tegen eenzaamheid onder jongeren?

‘Dat is lastig te zeggen. In mijn promotieonderzoek komt naar voren dat jongeren die samen gamen zich minder eenzaam voelen dan jongeren die helemaal niet gamen. Maar vervolgonderzoek moet uitwijzen of het samen gamen ook echt de oorzaak is van verminderde gevoelens van eenzaamheid, of dat het simpelweg vaak socialere jongeren zijn die ervoor kiezen om samen te gamen.’

Hoe zit het met de negatieve kanten van gamen?

‘Die zijn er natuurlijk ook, denk aan de kleine groep gameverslaafden. Ook tonen verschillende studies een relatie aan tussen gewelddadige games en agressief gedrag. Maar vergeet daarbij de invloed van de omgeving niet. Zo is de ontwikkeling van agressief gedrag via gewelddadige games bijvoorbeeld sterk afhankelijk van vriendendynamiek.’

‘Een goede game verbindt’

Communicatiewetenschapper Jeroen Lemmens (UvA), gespecialiseerd in de invloed van games op de jeugd, onderschrijft de conclusie van Verheijen. ‘Een goede game speelt in op onze basisbehoefte aan autonomie, positieve bevestiging en verbondenheid. Zolang games aan die behoefte aan verbondenheid beantwoorden is de kans groot dat ze het sociale welzijn van jongeren eerder vergroten dan verkleinen.’

‘Mijn voornaamste twijfel is of de ballon van Verheijen ook opgaat in het geval van gameverslaafden. Een gameverslaving is een gevolg, maar ook een oorzaak van eenzaamheid. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat games in zulke gevallen het sociale welzijn vergroten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden