Opwinding in de ruimtevaart: SpaceX lanceert met succes 'tweedehands' raket

Opwindende tijden in de ruimtevaart: na een lange periode waarin er weinig spannends gebeurde, wordt sinds enkele jaren weer geregeld gerept van 'voor het eerst in de geschiedenis'. Ook vandaag is dat het geval. Want om 00.27 uur Nederlandse tijd lanceerde SpaceX een raket voor de tweede keer de ruimte in. En dat is voor het eerst in de geschiedenis.

De eerste trap van de Falcon 9 van SpaceX landt in februari bij NASA's Kennedy Space Center in Florida. Beeld epa

Of toch niet helemaal, want eerder gebruikte Blue Origin, het commerciële ruimtevaartbedrijf van Amazons Jeff Bezos, zijn zelf ontwikkelde raket al enkele keren opnieuw. De New Shepard raket van dit bedrijf vloog al vijf keer succesvol naar de ruimte, om daarna een zachte landing te maken op de plaats van vertrek. En dan was er natuurlijk nog de Spaceshuttle, waarvan de boosterraketten opnieuw werden gebruikt, evenals het vaartuig zelf.

'Nieuw' aan de lancering van de Falcon 9 van SpaceX is dat het een 'echte' raket is, bedoeld om satellieten in een baan om de aarde te brengen. Deze Falcon is veel groter en vliegt veel verder dan de New Shepard, die 'slechts' op en neer gaat naar de ruimte. De Falcon 9 bracht precies een jaar geleden eerst een bevoorradingsschip en een extra leefmodule naar het ruimtestation ISS, om vervolgens rechtstandig te landen op een platform dat in de oceaan op hem lag te wachten.

De raket - het gaat om de eerste trap, het grootste onderdeel - werd teruggebracht naar land, opgeknapt en gecheckt, en zal nu zijn tweede vlucht uitvoeren. Dat is uniek. Want alle eerdere raketten die een lading de ruimte in brachten, werden na een vlucht van enkele minuten afgedankt. Ze verbrandden in de atmosfeer of stortten neer in zee.

Dat is zonde. Van de raket en van het geld, vindt SpaceX-oprichter Elon Musk. Want de motoren en de brandstoftanks kosten vele tientallen miljoenen dollars en zouden prima nog een keer gebruikt kunnen worden. De vraag was lange tijd: hoe? SpaceX heeft ruim vijf jaar geëxperimenteerd met technologieën om de raket terug te brengen. Hangend aan een parachute (onhandig, want je weet niet precies waar hij terugkeert), of balancerend op de vuurkolom van de eigen motoren, rechtstandig landend - zoals de raket van Kuifje op de maan neerstreek. Die laatste methode (supersonic retro propulsion ) leek lange tijd onmogelijk, maar bleek in de praktijk de beste oplossing, en is nu al acht keer met succes (vijf keer mislukte de poging) door SpaceX toegepast.

SpaceX-oprichter Elon Musk. Beeld afp

Twee keer geschiedenis

Supersonic retro propulsion kent ook nadelen: er moet meer brandstof mee omhoog, waardoor er minder lading mee kan, of de lading kan minder hoog worden geschoten. Een poging dat op te lossen door de brandstof en zuurstof extreem te koelen, was vorig jaar vermoedelijk de oorzaak van een explosie tijdens het tanken van een Falcon 9, waarbij zowel raket als lading verloren gingen.

Niettemin lijkt SpaceX het kunstje inmiddels aardig onder de knie te hebben, en was er een bedrijf gevonden dat het aandurft zijn lading met een tweedehandsje mee te sturen. Naar verluidt krijgt het Luxemburgse bedrijf SES een korting van 10 procent op de lanceerkosten van zijn communicatiesatelliet, wat neerkomt op ongeveer zes miljoen dollar (vijf miljoen euro). In de toekomst zijn kortingen tot 30 procent mogelijk, zegt SpaceX, waardoor ruimtevaart een mogelijkheid wordt voor bedrijven die zich dat nu nog niet konden veroorloven.

Daarom keek de ruimtevaartsector vannacht met extra belangstelling naar de lancering, die normaal gesproken als een routinevlucht wordt beschouwd. De Falcon 9 die nu voor de tweede keer de ruimte zal bereiken, zal ook voor de tweede keer landen op een platform in zee. Daarmee schrijft hij twee keer geschiedenis.

De raket zal vermoedelijk opnieuw worden ingezet, want volgens schattingen kan de eerste trap tien tot twintig keer worden hergebruikt voor hij op is. Dit betekent dat SpaceX het aantal lanceringen flink kan opvoeren zonder de productie van raketten sterk te hoeven verhogen. Vanaf dat moment wordt ruimtevaart een stuk goedkoper voor iedereen die met SpaceX vliegt. En dat is precies wat de concurrentie met lede ogen aanziet.

Lees hier meer over de ruimteavonturen van SpaceX

'SpaceX-succes maakt commerciële ruimtevaart goedkoper'

Commerciële ruimtevaart zal de komende jaren mogelijk flink goedkoper worden nu het Amerikaanse SpaceX erin is geslaagd een grote raket te laten terugkeren op de plaats van vertrek. De eerste trap van een Falcon 9-raket landde zachtjes op lanceerbasis Cape Canaveral nadat deze eerst elf communicatiesatellieten in een baan om de aarde had gebracht.

SpaceX wil in 2018 onbemande capsule naar Mars sturen

SpaceX wil over een jaar een onbemande capsule naar Mars sturen.
Als de plannen slagen, is dit het eerste concern dat een ruimtevaartuig op een andere planeet laat landen.

Raket SpaceX explodeert: geen gewonden, lading verloren

Een onbemande Falcon-9-raket van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX is geëxplodeerd tijdens een test voorafgaand aan een lancering die gepland stond voor aanstaande zaterdag. Volgens SpaceX zijn er geen gewonden gevallen, maar is de lading verloren gegaan.

SpaceX lanceert eerste raket na explosie

SpaceX heeft weer een Falcon 9 raket gelanceerd. Er ontplofte al eerder een vergelijkbare raket op een lanceerplatform in de Amerikaanse staat Florida.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.