'Opwarming aarde brengt vulkanen tot uitbarsting'

Amsterdam Nog een reden om zuiniger om te springen met de planeet: vulkaanuitbarstingen worden mogelijk in de hand gewerkt door veranderingen in het klimaat, stellen wetenschappers zoals Andy Hooper van de Technische Universiteit Delft....

Van het type vulkaan als de Eyjafjallajökull zijn er meer op de aarde. Het is een vulkaan die zich onder een gletsjer bevindt. Door opwarming van de aarde smelt deze ijslaag weg, zo gaat de theorie, waardoor de druk afneemt op de magmakamer die zich onder het aardoppervlak bevindt. Op die zwakkere plekken kan sneller magma ontstaan, doordat het gesteente sneller smelt als gevolg van de lagere druk van bovenaf. Dat extreem hete goedje (met een temperatuur tot 1.100 graden Celsius) kan zich gemakkelijker een weg naar boven en naar buiten banen.

Concrete aanwijzingen dat gletsjervulkanen recent tot uitbarsting zijn gekomen door de opwarming van de aarde hebben geleerden niet. Maar ze hebben wel indirecte bewijzen.

Uit onderzoek uit 2008 blijkt dat de grootste ijskap op IJsland, Vatnajökull, de afgelopen eeuw met eentiende is gekrompen. Daardoor is het land onder de gletsjer met iets meer dan 2 centimeter per jaar omhoog gekomen. Onder Vatnajökull heeft zich een grote hoeveelheid magma opgehoopt. In 1996 leidde dat tot een eruptie van de vulkaan Bardabangu.

Zulke processen deden zich op IJsland ook voor aan het eind van de laatste ijstijd, die werd gekenmerkt door grotere vulkanische activiteit. Het aantal vulkaanuitbarstingen lag toen veertig keer hoger, zegt Hooper. Hij voegt eraan toe dat de eruptie van Eyjafjallajökull niet te wijten is aan de smeltende gletsjer. De ijskap is altijd te klein geweest om effect te hebben.

De invloed van recente vulkaanuitbarstingen op het klimaat lijkt gering. Na de eruptie van de Pinatubo op de Filipijnen in 1991 daalde de temperatuur mondiaal voor een jaar met gemiddeld 0,4 tot 0,5 graad Celsius. Maar die daling werd ongedaan gemaakt door de opwarming van de aarde – met dank aan de mens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.