NieuwsDierenopvang

Opvangcentra en dierenambulances kunnen toestroom jonge dieren amper aan

Tijdens de coronacrisis hebben mensen meer tijd om zich te ontfermen over ‘hulpeloze’ dieren. Gevolg: opvangcentra kunnen het aanbod amper aan. ‘Mensen bedoelen het goed, maar weten vaak niet hoe de natuur in elkaar steekt.’

Een dierenambulance brengt een vogels naar vogelopvang Fûgelhelling.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

‘We kregen afgelopen maand al vijfhonderd dieren meer binnen dan dezelfde periode vorig jaar’, zegt Hetty Sinnema van De Fûgelhelling in Ureterp (Friesland), een opvangcentrum voor inheemse vogels en zoogdieren. Ook bij Opvang Noach in Halle (Gelderland) is het drukker dan andere jaren, zegt Petra Lesterade. ‘Van ’s ochtends vroeg tot ’s avond laat staat de telefoon roodgloeiend.’

Hetzelfde merken ze in de Randstad. Hoeveel meldingen en dieren daar al binnen kwamen? ‘Veel, veel én veel!’, zegt Els Kwaks van Vogelklas Karel Schot in Rotterdam. Volgens eerste hoofdofficier Trizin Hof rijden de zeven dierenambulances van Dutch Animal Rescue 24 uur per dag af en aan. En ze treffen vaker bomvolle opvangcentra aan, zegt Chantal Tip van Dierenambulance Louterbloemen in Dordrecht. ‘Laatst zaten de bakken bij Karel Schot waar we de vogels afleveren helemaal vol. Dat heb ik nog nooit meegemaakt.’

Een dierenambulance haalt een dode zwaan uit het water. Momenteel hebben dierenambulances het extreem druk.Beeld Hollandse Hoogte / Ramon van Flymen

Meer hulp

In de lente hebben dierenopvangcentra en -ambulances het altijd druk, maar door de coronacrisis is de drukte toegenomen. ‘Mensen zitten meer thuis en zien dingen die ze anders niet zien’, zegt Lesterade. ‘En mensen zijn deze dagen meer genegen om een vogeltje dat op de grond zit, in de tuin of op straat, te vangen en naar een dierenopvang te brengen nu ze niet snel naar hun werk of de sportschool hoeven’, vult Sinnema aan. 

Bovendien raken dieren door coronaklussers vaker in de problemen, vervolgt ze. Neem mensen die nu de tijd hebben om de tuin op te ruimen, oude takken weghalen en daaronder een slapend egeltje tegenkomen. Of mensen die de heg snoeien zodat er een vogelnestje bloot komt te liggen, waar dan een jong uit valt.

En dan is er nog de droogte van dit jaar. Kwaks: ‘Daardoor tref je vaker verzwakte vogeltjes op de grond aan. Ze hebben weinig water om te drinken én de wormen kruipen dieper in de grond als die zo droog is.

Twee waterhoentjes, een meerkoet en een kievit worden gevoerd in de vogelopvang.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Gekidnapt

‘Mensen bedoelen het goed, maar ze weten vaak niet hoe de natuur in elkaar steekt’, zegt Lesterade. ‘Ze zien een zielig vogeltje op de grond en door hun zorgwoede brengen ze dat vogeltje te snel naar de opvang.’ Terwijl vogels die het nest verlaten vaak eerst een paar dagen vliegles krijgen van hun ouders. 

‘Mensen willen alles redden’, verzucht Tip. Daarom werken de ambulancediensten van Tip en Hof met een vaste vragenlijst. Is de vogel nog jong? Is hij gewond? Zijn de ouders of is het nest in de buurt? ‘We proberen te voorkomen dat jongen worden gekidnapt’, zegt Hof. Want meestal houden de ouders zich gewoon in de buurt schuil uit angst voor de mensen die opeens bij hun jong staan. 

Bij Opvang Noach krijgen ze van alles binnen: egeltjes, eekhoorntjes – mensen staan zelfs met reekalveren op de stoep. ‘Dat is extra vervelend, want mensengeur kan de moeder afschrikken', zegt Lesterade, ‘en de meeste dieren zijn echt niet verlaten.’ Overigens kunnen jonge vogels die uit het nest zijn gevallen wel gewoon worden teruggezet.

Beheerder Hetty Sinnema ringt een binnengebrachte grote bonte specht. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Vrijwilligers

Toch is dat vaak niet wat mensen doen. Ze pakken het diertje op en nemen het mee naar huis en onthouden niet waar ze het hebben gevonden, of ze rijden er direct mee naar de dierenopvang zonder vooraf te bellen. Dat zorgt voor een te grote aanwas aan dieren, terwijl er nu minder medewerkers in de centra rondlopen door de coronacrisis. ‘We werken hier grotendeels met vrijwilligers en degenen uit de kwetsbare groep konden de afgelopen weken niet komen’, zegt Sinnema. 

Hoewel het houden van inheemse wilde dieren verboden is, zijn er toch mensen die zo’n jong dier thuis gaan houden. ‘We hebben hier een verknipte meerkoet rondlopen’, zegt Sinnema. ‘Die bedelt de hele tijd, loopt me voor de voeten, kijkt andere meerkoeten aan alsof het rare wezens zijn en zou het liefst na een werkdag met me mee naar huis gaan.’ 

Nu is zo’n meerkoet volgens haar nog wel te resocialiseren, maar dat geluk hebben niet alle wilde dieren die door mensen tam zijn gemaakt. Sinnema: ‘Een jongeman belde eens vanwege een gevonden jonge buizerd, maar die wilde hij niet naar de opvang brengen. Later hoorde we van een agressieve buizerd die jonge kinderen aanviel. Bleek dat de jongeman de buizerd had aangeleerd om op het hoofd van z’n broertje te gaan zitten.’ 

Dieren helpen: wat moet je wél doen?

Kijk eerst of een jong vogeltje of dier gewond is. ‘Kattenslachtoffers en dieren die op een andere manier gewond zijn geraakt, die moeten naar de opvang en daar komen we altijd voor’, zegt Hof. 

Is het dier niet gewond, kijk dan of een ouder of het nest in de buurt is. Eventueel kan een jong vogeltje op een hoger gelegen veilige plek worden gezet, zegt Hof. ‘Waarschuw anderen dat er een jong vogeltje zit en houd je kat een paar dagen binnen’, zegt Tip. Dat adviseert ook Sinnema: ‘Ongeveer 50 procent van de populatie jonge dieren die we hier nu binnenkrijgen, zijn kattenslachtoffers.’ 

Bel bij twijfel een dierenambulance voor advies, zegt Hof, en vraag desnoods een dieren- of vogelopvang voor een second opinion. Tot slot: help dieren door de droge periode heen. ‘Zet een bakje water neer,’ zegt Lesterade. ‘Of wat wormpjes,’ adviseert Sinnema, ‘want een alleenstaande meesouder redt het niet alleen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden