Opmerkelijk onderzoek: 'Orkaan met vrouwennaam is dodelijker'

Orkanen maken meer slachtoffers als ze naar een vrouw zijn genoemd dan wanneer ze een jongensnaam dragen. Die opmerkelijke conclusie trekt een groep Amerikaanse psychologen deze week in het tijdschrift PNAS.

Marlies ter Voorde
Een luchtfoto van New Orleans in 2005 na orkaan Katrina. Onderzoekers suggereren dat het wellicht beter is orkanen voortaan alleen naar mannen te vernoemen. Beeld ap
Een luchtfoto van New Orleans in 2005 na orkaan Katrina. Onderzoekers suggereren dat het wellicht beter is orkanen voortaan alleen naar mannen te vernoemen.Beeld ap

Een kwestie van seksisme, denken de onderzoekers: zodra een orkaan een vrouwelijke naam krijgt, worden zijn krachten onderschat en treft men minder voorzorgsmaatregelen. Zelfs mensen die denken geen vooroordelen over mannen en vrouwen te hebben, nemen een vrouwelijke superstorm minder serieus.

Aan het begin van elk orkaanseizoen ligt bij de Wereld Meteorologische Organisatie de lijst orkaannamen al klaar, met namen die alfabetisch oplopen en beurtelings mannelijk en vrouwelijk zijn. Tot 1979 waren dit alleen meisjesnamen, 'omdat orkanen zo onvoorspelbaar zijn', schrijven de wetenschappers. Na protesten van de vrouwenbeweging ging men over op het nieuwe systeem, met meisjes- en jongensnamen. Wellicht is het beter orkanen voortaan alleen naar mannen te vernoemen, suggereren de onderzoekers nu.

'Hoe vrouwelijker, hoe meer doden'
De psychologen keken naar het dodental van alle 94 orkanen die tussen 1950 en 2012 in de VS aan land gingen. Daarna maakten ze een formule die het aantal slachtoffers voorspelt aan de hand van de orkaansterkte en de schade in dollars (die iets zegt over de route die de orkaan nam). De formule bleek het beste te werken als ook de mate van vrouwelijkheid van de orkaannaam erin werd meegenomen: hoe vrouwelijker, hoe meer doden. Vervolgens lieten ze proefpersonen aangeven welke voorzorgsmaatregelen ze zouden nemen tegen bepaalde orkanen. Daaruit bleek dat men voor orkaan Alexander een stuk beduchter was dan voor orkaan Alexandra, hoewel die verder dezelfde kenmerken had.

Fetsje Bijma, wiskundige aan de VU, gespecialiseerd in statistiek, moet een beetje lachen om het onderzoek. 'Serieus aangepakt, zegt ze, 'maar de onderzoekers hebben wel erg ingewikkelde interacties in hun formule gestopt om de relatie tussen vrouwelijkheid en aantal doden er zo duidelijk uit te krijgen.' Van een onvoorwaardelijk, rechtstreeks verband is volgens Bijma geen sprake. Zo zien de onderzoekers na 1979 een 'licht significant' verband: 'Dat betekent dat ze wel een verband zien, maar dat het niet significant is.'

Bij de MeteoGroup kan ook meteoroloog Reinout van den Born de Amerikaanse bevindingen nauwelijks geloven. 'Dit kan bijna niet op iets anders dan toeval berusten.'

Een combinatiefoto van een brug in New Orleans voor en na orkaan Katrina. Beeld afp
Een combinatiefoto van een brug in New Orleans voor en na orkaan Katrina.Beeld afp
Satellietfoto van orkaan Katrina op het moment dat 'ze' aan land kwam. Beeld afp
Satellietfoto van orkaan Katrina op het moment dat 'ze' aan land kwam.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden