wetenschap

Opeens waarschuwt het kabinet voor long covid bij jongeren. Hoe gevaarlijk is het voor hen?

In de lockdownluwe periode trok een groep vrienden eropuit met een bierfiets.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
In de lockdownluwe periode trok een groep vrienden eropuit met een bierfiets.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nu het aantal besmettingen onder de jeugd explosief stijgt, groeit de bezorgdheid: is covid wel zo ‘onschuldig’ voor jongeren? En hoe groot is het risico dat ze langdurig klachten houden?

Het is een opvallende draai in het coronabeleid: na anderhalf jaar zijn nu ook langdurige covidklachten onder jongeren een belangrijke reden om versoepelingen terug te draaien. Zowel Rutte als De Jonge benoemde bij de persconferentie van vrijdag het risico voor jongeren op long (langdurige) covid, nu besmettingen onder deze leeftijdsgroep enorm oplopen. Hoe groot is het risico voor jongeren op zulke langdurige en ernstige klachten?

De zorgen over long covid zijn niet nieuw. Het afgelopen jaar kwamen, ook in de Volkskrant, veel verhalen voorbij van, vaak jonge, gezonde mensen die maanden na een covid-infectie nog flinke klachten houden. Ze zijn aanhoudend moe, kunnen nauwelijks een stap zetten of hebben dagenlang last van hoofdpijn. Voor sommigen lukt werken, studeren of het uitvoeren van simpele huishoudelijke taken niet meer.

Risico

Minister De Jonge haalde tijdens de persconferentie waarschuwende cijfers van het RIVM aan: een kwart van de jongeren tussen de 16 en 25 jaar hebben drie maanden na besmetting nog steeds klachten. Dat klinkt alarmerend, maar een belangrijke beperking van het onderzoek is dat het merendeel van de deelnemers al last had van langdurige klachten. Het is daarom onduidelijk in hoeverre zij representatief zijn voor alle personen met covid-klachten.

Om betrouwbare uitspraken te kunnen doen, is het beter om mensen te volgen vanaf het moment dat ze besmet zijn met het coronavirus. Dat doet Menno de Jong, OMT-lid en viroloog aan het Amsterdam UMC. Inmiddels volgt hij samen met zijn onderzoeksteam ruim 300 personen.

De eerste resultaten laten volgens De Jong zien dat een aanzienlijk deel ook na een milde infectie na lange tijd nog behoorlijke klachten heeft. ‘Eén op de vijf mensen had een half jaar na besmetting nog één of meer covid-gerelateerde klachten zoals vermoeidheid’, zegt De Jong. ‘Na een jaar is dat nog steeds zo’n 16 procent.’ Dat geldt ook voor jongeren: leeftijd is geen bepalende factor.

Zulke cijfers komen ook naar voren in onderzoek uit Noorwegen. Uit de resultaten blijkt dat onder 61 positief geteste jongeren (16-30 jaar) met een mild ziekteverloop ruim één op de vijf na een half jaar nog steeds met vermoeidheidsverschijnselen kampt. Eén op de tien heeft nog last van problemen met het geheugen.

Beperkingen

Maar aan de onderzoeken zitten belangrijke beperkingen. Zo ontbreekt een controlegroep: want hoeveel personen die geen corona hebben gehad, worstelen intussen ook met vermoeidheidsverschijnselen? Daarnaast wijzen de Noorse onderzoekers zelf op het lage aantal onderzochte personen. De percentages zijn daarom niet zomaar door te trekken naar de gehele populatie.

Wat de onderzoeken al wel laten zien, is dat ook jongeren na een corona-infectie zeker een risico hebben op vervelende langdurige klachten, zegt viroloog De Jong. ‘Maar het is heel moeilijk precies vast te stellen wat de oorzaken zijn en in hoeverre de klachten het dagelijks functioneren beperken.’

Op basis van alles wat we tot nu toe weten over langdurige klachten is al wel een voorzichtige schatting te maken, zegt Alfons Olde Loohuis, voormalig-huisarts en adviseur van C-support dat in opdracht van de overheid patiënten met langdurige coronaklachten ondersteunt. Volgens hem heeft ongeveer 1 procent van alle besmette personen in Nederland ook nog na een half jaar vervelende covidgerelateerde klachten. ‘Als je naar de officiële cijfers kijkt gaat het dan toch al gauw om zo’n 17 duizend mensen. En met de stijgende besmettingen komen daar alleen maar personen bij.’

Waarschuwende geluiden over een long-covidgeneratie zijn dan ook niet overdreven, vindt Olde Loohuis. Bovendien drukt de patiëntengroep mogelijk voor lange tijd op de zorg. ‘We moeten er nu al over nadenken hoe we dat de komende jaren gaan doen.’

Het is belangrijk dat het kabinet langdurige gezondheidsproblemen voor jongeren eindelijk benoemt, vindt viroloog De Jong. ‘Jongeren moeten zich bewust zijn van de risico’s. Maar het komt wel laat, we weten dit al veel langer. Het was nóg verstandiger geweest als dit eerder in communicatie en beleid was meegenomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden