Marslander Insight van Nasa gaat geologisch onderzoek doen op de Rode Planeet.

Op de uitkijk naar Marsbevingen

Marslander Insight van Nasa gaat geologisch onderzoek doen op de Rode Planeet. Foto nasa

Nasa stuurt nieuwe geologische sonde naar Rode Planeet

Een seismoloog op Mars. Het klinkt als een boektitel van wijlen de neuroloog Oliver Sacks, maar het is de omschrijving van een nieuwe Nasa-missie. Zaterdagmiddag wordt de ruimtesonde InSight gelanceerd. Die moet inzicht gaan bieden in het inwendige van de planeet Mars. En inderdaad seismologie bedrijven: speuren naar aardbevingen op de rode planeet. Marsbevingen, dus.

De afgelopen jaren hebben Amerikaanse Marskarretjes als Opportunity en Curiosity veel onderzoek gedaan aan het oppervlak van Mars. Stenen en mineralen bestudeerd, sporen van vloeibaar water in een ver verleden aan het licht gebracht, de dampkring opgemeten. InSight richt de blik voor het eerst naar binnen.

‘Toen Mars net was ontstaan, was er vulkanisme, een magnetisch veld en enige vorm van tektonische activiteit’, zegt Marsonderzoekster Inge Loes ten Kate van de Universiteit Utrecht. ‘Door het inwendige van Mars te bestuderen, kunnen we beter begrijpen hoe Mars is geëvolueerd tot de huidige vorm, waarin vrijwel niets van dat alles meer aanwezig is.’

InSight staat officieel voor INterior exploration using Seismic Investigation, Geodesy and Heat Transport. Een nogal gekunsteld acroniem, dat wel precies duidelijk maakt wat de ruimtesonde gaat doen. Een gevoelige seismometer op het oppervlak kan zwakke Marsbevingen registreren (vermoedelijk nooit zwaarder dan kracht 6 op de schaal van Richter). Die bieden informatie over de opbouw van Mars’ inwendige: waar liggen de grenzen tussen de kern en de mantel en tussen de mantel en de korst?

Schildvulkanen

Mars heeft een paar gigantische uitgedoofde schildvulkanen, maar plaattektoniek zoals op aarde komt er niet voor. De metingen van InSight maken het mogelijk Mars en de aarde beter te vergelijken. ‘Misschien begrijpen we dan waarom plaattektoniek op aarde wel is begonnen en ook heeft doorgezet’, zegt Ten Kate, die wel bij de Curioisty-missie was betrokken maar niet bij InSight.

Voor seismologisch onderzoek op Mars hoef je niet rond te rijden. InSight heeft dan ook geen wielen. Het is een vrij kleine, eenvoudige lander, gebaseerd op het ontwerp van de Phoenix-Marslander uit 2008. Op 26 november 2018 moet hij aan een 12 meter grote parachute afdalen naar het oppervlak en een zachte landing maken in de Elysium-vlakte, in het evenaargebied.

Het tweede belangrijke instrument is een warmtetransportmeter. Die wordt tot een diepte van 5 meter in de Marsbodem gehamerd. Het apparaat, van Duitse origine, meet hoe warmte vanuit het inwendige naar het oppervlak wordt getransporteerd. Zo hopen onderzoekers er onder andere achter te komen of de omstandigheden dicht onder het oppervlak geschikt zijn voor het bestaan van micro-organismen, nu of in het verleden.

InSight wordt gelanceerd vanaf de Californische Vandenberg Air Force Base. Dezelfde Atlas-V-raket schiet ook twee microsatellieten naar Mars, ter grootte van een dubbel pak briefpapier. Die gaan nieuwe communicatievormen met de aarde uittesten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.