Oor van vroege mens was kruising tussen mens en aap

Onlangs zijn in Afrika de gehoorbotjes van twee voorlopers van de mens gevonden. Dit is bijzonder, omdat deze botjes zeer klein zijn en vaak niet bewaard blijven in fossielen. Een analyse van de botjes verschijnt deze week in PNAS. Het gaat om de soorten Paranthropus robustus en Australopithecus africanus.

De aambeeldbotjes van de oermensen. In werkelijkheid zijn ze nog geen vijf millimeter breed. Beeld PNAS

De drie beentjes in het oor - de hamer, het aanbeeld en de stijgbeugel - zorgen ervoor dat de luchttrilling van geluid om wordt gezet in een vloeistoftrilling die de hersenen kunnen begrijpen. De botjes komen bij de meeste zoogdieren voor, maar zijn niet bij alle dieren even groot. Dat betekent dat niet ieder dier dezelfde geluidsfrequentie kan horen. In het bijzonder hebben apen een soort dipje in de middenfrequentie (tussen de 300 en 5000 Hertz) van geluiden; die kunnen ze minder goed horen dan mensen.

De gevonden gehoorbeentjes, die wonderbaarlijk genoeg bijna helemaal intact waren, lieten een soort combinatie tussen een menselijk gehoor en apenoren zien. De hamer leek namelijk erg op die van mensen, terwijl het aambeeld en de stijgbeugel meer weg hadden van de botjes zoals die in Chimpanzee- en Bonobo-oren te vinden zijn.

De archeologen onderzochten de beentjes minutieus en keken of ze met het onderzoek konden bedenken hoe de vroege mensen hoorden. Daardoor zagen ze dat het aambeeld-botje naar verhouding klein was bij de Australopithecus. En dat defect is precies waarom apen minder goed de middelste frequenties kunnen horen.

Hoewel dit volgens de onderzoekers op zichzelf niet bewijst dat deze vroege menssoort net zo hoorde als apen, steunt het wel het al bestaande bewijs voor dat idee. Daarmee begrijpen de paleontologen weer een beetje beter hoe onze voorouders hun omgeving ervoeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.