Sigaretten op de grond in de illegale sigarettenfabriek die door de FIOD in juni werd opgerold op een industrieterrein in de wijk Overvecht
Sigaretten op de grond in de illegale sigarettenfabriek die door de FIOD in juni werd opgerold op een industrieterrein in de wijk Overvecht © ANP

Ook Nederlandse sjoemelsigaret veel schadelijker dan Europese meetmethode laat zien

Staatssecretaris Van Rijn wil met spoed sigaret van de Europese markt hebben

Ook Nederlandse rokers krijgen veel meer schadelijke stoffen binnen wanneer zij aan een filtersigaret hijsen dan de Europese meetmethoden laten zien. Gebruikers krijgen vaak twee tot drie keer zoveel teer, nicotine en koolmonoxide binnen dan volgens de Europese regels zou mogen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM en de universiteit van Maastricht naar de zogenoemde sjoemelsigaretten.

Voor het eerst zijn daarbij uitsluitend sigaretten onderzocht die op de Nederlandse markt verkrijgbaar zijn. De resultaten worden binnenkort in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd.

Volgens de huidige Europese regels, waarop  de Nederlandse tabakswet is gebaseerd, moeten sigaretten worden getest in rookmachines volgens de zogeheten ISO-methode. Daarbij worden de gaatjes die de fabrikanten in de filters van de sigaretten hebben aangebracht niet afgesloten, iets wat een normale roker wel doet met zijn lippen of vingers. Die afsluiting zorgt ervoor dat een roker veel meer schadelijke stoffen binnenkrijgt dan de rookmachine meet.

De methode die de onderzoekers nu gebruikten - het zogeheten Canadian Intense machinale afrookprotocol - lijkt meer op hoe een roker normaal zijn sigaret oprookt, zegt Reinskje Talhout, topexpert tabak bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De uitslagen van het onderzoek zijn volgens haar in lijn met vele onderzoeken hiervoor die soortgelijke resultaten laten zien.

Opmerkelijk

Zelfs de sigaretten die bij de huidige methode al hoog zitten in de hoeveelheid teer, nicotine en koolmonoxide, blijken in de praktijk nog 2 tot 3 keer zoveel schadelijke stoffen in de rook te bevatten

Reinskje Talhout, RIVM

Hoewel volgens haar al veel langer bekend was dat de ISO-meetmethode geen realistisch beeld laat zien van de schadelijke stoffen die een roker binnenkrijgt, blijven de resultaten opmerkelijk. 'Zelfs de sigaretten die bij de huidige methode al hoog zitten in de hoeveelheid teer, nicotine en koolmonoxide, blijken in de praktijk nog twee tot drie keer zoveel schadelijke stoffen in de rook te bevatten. Voor sigaretten die minder schadelijk lijken, is die factor zelfs nog vele malen groter. Wat voor sigaret je ook rookt, je krijgt eigenlijk altijd evenveel stoffen binnen.'

De sjoemelsigaret moet daarom zo snel mogelijk van de markt af, vindt demissionair staatssecretaris Van Rijn. De manier waarop Europa de schadelijke stoffen in sigaretten meet, moet met spoed worden aangepast, bepleit hij in een brief aan eurocommissaris Andriukaitis van Gezondheid.

Begin volgend jaar publiceert het RIVM de daadwerkelijke waarden van alle in Nederland verkrijgbare sigaretten op de website. 'Ik denk dat iedereen wel weet dat roken dodelijk is, maar mensen moeten in ieder geval ook weten wat ze echt binnenkrijgen. Het lijkt erop dat de huidige gemeten waarden een flinke onderschatting zijn van wat mensen werkelijk binnenkrijgen. Daar moeten we zo snel mogelijk van af', aldus Van Rijn in een persbericht.

Longkanker

Amerikaanse onderzoekers kwamen in mei tot de conclusie dat de filtergaatjes niet alleen de meetresultaten beïnvloeden, maar ook leiden tot meer gevallen van adenocarcinoom, de meest voorkomende vorm van longkanker.

Zij stelden toen dat een roker, als hij de ventilatiegaatjes in het filter niet geheel afdicht met lippen of vingers, meer lucht inhaleert. Daardoor wordt de verbrandingstijd van de tabak langer, daalt de temperatuur daalt en is de verbranding niet volledig. Het inhaleren van kankerverwekkende stoffen neemt dan toe. Bovendien laten die gaatjes een roker dieper inhaleren, waardoor ook het binnendringen van kankerverwekkende stoffen in de longen volgens de onderzoekers toeneemt.

Wanda de Kanter, longarts in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis en voorzitter van de Stichting Rookpreventie Jeugd, zei in reactie op dit onderzoek dat het verklaart waarom het aantal mensen met longkanker toeneemt, hoewel het totale aantal rokers daalt.