Column Jasper van Kuijk

Ook bij de verbouwing van het Binnenhof mogen architecten wel wat meer aandacht hebben voor de eindgebruikers

Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: sober en doelmatig.

De verbouwing van het Binnenhof loopt nu al vast. En dat terwijl Den Haag zich nog zo had voorgenomen om de verbouwing op tijd en binnen budget af te ronden. ‘Sober en doelmatig’ waren de kernwoorden. Eigenlijk was het meer een renovatie, waarbij vooral werk moest worden gemaakt van de bouwkwaliteit van het complex: brandveiligheid, installaties, minder lekkages graag.

Dan is het natuurlijk vrij genant als, nog voor het ontwerp klaar is, de dames en heren politici de twee coördinerende architecten lozen. En dus kregen de bewoners van de Haagse kaasstolp behoorlijk wat kritiek in deze krant.

Goed, de overheid heeft bepaald geen vlekkeloze reputatie als het gaat om opdrachtgeverschap. En dit project is ook nog eens een behoorlijk politiek wespennest. Maar misschien kijken politiek journalisten ook wel extra kritisch naar de partij die ze het best kennen: politici. Laat ik dan voor de balans ook even kijken naar de rol van de architecten.

De klacht die nu naar buiten komt is dat de plannen van de architecten te wild zijn. De woorden ‘grootheidswaanzin’ en ‘geursporen nalaten’ vallen zelfs. Dat horen we via ‘bronnen’, want de plannen zijn vanwege de veiligheid geheim. Niet chic, dat lekken, maar ik kan me voorstellen dat je gefrustreerd raakt als je vraagt om ‘sober en doelmatig’ en vervolgens het plan voorgeschoteld krijgt om in de hal van de Tweede Kamer een tropische plantenkas te bouwen, alle vergaderzalen naar de begane grond te verplaatsen en in de Eerste Kamer het ­historische trappenhuis te vervangen door een strak glazen exemplaar.

Overigens kun je je afvragen wat de Rijksgebouwendienst bezielde om voor een sobere en doelmatige verbouwing een bureau als OMA van Rem Koolhaas te selecteren. Want dat bureau staat bekend om van alles, behalve om sobere en doelmatige ­verbouwingen.

Als de gelekte plannen kloppen, spreekt daar een stevig onbegrip en gebrek aan respect voor eind­gebruikers uit dat ‘grote’ architecten helaas nogal eens eigen is. ‘Ja, maar gebruikers weten helemaal niet wat ze willen’, hoor je dan. ‘Het gaat om de vraag achter de vraag.’ En dat is waar, soms zegt iemand ‘ik wil een glazen pui’, maar dan wil-ie eigenlijk daglicht.

Alleen zeggen sommige gebruikers daarna: ‘Nee, ik wil écht een ­glazen pui’ en dan bedoelen ze ook echt een glazen pui. Dan zeggen ‘oké, doen we’, dat kunnen niet veel grote architecten.

De verbouwing van het Binnenhof is een ­interessant experiment. Bij de verbouwing van dit kantoorgebouw hebben de eindgebruikers – anders dan normaal bij kantoorpanden – echt iets te zeggen. Het is op z’n minst opvallend dat in zo’n geval de architecten het einde van het project niet halen.

Jasper op Twitter: @Jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden