Oogziekte MD begint met gruis in het oog

De ouderdomsslechtziendheid maculadegeneratie, waarmee zo'n een op de tien ouderen te maken krijgt, begint mogelijk met een soort gruis in het oog. Wetenschappers uit Duitsland, Engeland en de VS hebben voor het eerst ontdekt dat de patiënten in hun netvlies microscopische korreltjes 'hydroxyapatiet' hebben, een hard mineraal dat normaal gesproken in tanden en botten zit.

Korreltjes (roze) mineraal in het weefsel van MD-patiënt. Beeld null
Korreltjes (roze) mineraal in het weefsel van MD-patiënt.

Aan de korreltjes, die groeien rondom kleine vetbolletjes, zouden vervolgens eiwitten en vetzuren blijven plakken, veronderstellen de wetenschappers onder leiding van oogarts Imre Lengyel van University College London. Daarna vindt er een soort microscopisch infarct van het netvlies plaats. Voeding kan de lichtgevoelige cellen niet meer goed bereiken, afval kan niet meer weg en de cellen beginnen af te sterven. De patiënt ziet daardoor een vlek middenin het gezichtsveld ontstaan, die zich geleidelijk uitbreidt.

'We hadden geen idee dat hydroxyapatiet ermee te maken zou hebben', aldus eerste auteur Richard Thompson van de universiteit van Maryland. 'Dit is inderdaad iets geheel nieuws', beaamt hoogleraar moleculaire oogheelkunde Anneke den Hollander van het Radboud UMC. 'Dit kan helpen het ziekteproces beter te begrijpen, en het opent wellicht de weg naar nieuwe onderzoeksrichtingen en, op termijn, doelwitten voor behandeling.'

Lengyel en collega's vonden de korreltjes in de ogen van dertig patiënten die hun weefsels ter beschikking van het onderzoek hadden gesteld. Dat de ziekte ook een erfelijke component heeft, zoals onder meer in Nijmegen werd ontdekt, zal vooral te maken hebben met de eiwitten die zich op de steentjes afzetten, denkt Den Hollander. 'Een van die eiwitten, een stof genaamd CFH, heeft te maken met de afweer. We denken dat bij sommige mensen een deel van de afweer van nature wat is verhoogd, waardoor ze aanleg hebben om op latere leeftijd maculadegeneratie te ontwikkelen.'

In Nederland alleen al zijn er naar schatting zo'n 125 duizend patiënten met maculadegeneratie. Van alle 80-jarigen heeft zo'n 20 procent de ziekte in meer of mindere mate. MD treft de 'gele vlek' , het centrale punt van het netvlies - vandaar dat de ziekte begint als vlek middenin het gezichtsveld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden