achtergrond kinderontwerpen

Ontwerpen is kinderspel: hoe bedrijven omgaan met de ideeën van hun jongste fans

Beeld Boris Vermeersch

Als kinderen bedrijven schrijven met ideeën over hun producten (dat doen ze nogal eens) en de directeur zelf antwoord geeft – of niet.  

De 9-jarige Bria had een idee voor Elon Musk, ceo van Tesla en SpaceX: een wedstrijd waar je zelfgemaakte reclames voor Tesla kunt insturen. Musk reageerde in een tweet met: ‘Let’s do it!’. Sundar Pichai, ceo van Google, stuurde de 7-jarige Chloe een persoonlijke brief met het advies hard te werken en haar dromen te volgen, als antwoord op haar vraag of ze bij Google mocht komen werken. Alex (10) vroeg zich af hoe hij het best zijn eigen luchtvaartmaatschappij kon beginnen. De ceo van vliegtuigmaatschappij Qantas voorzag hem van een actielijst. Een directeur die serieus ingaat op een kindervraag: internationaal zijn zulke verhalen niet zeldzaam. 

Ook op Nederlandse bodem zijn voorbeelden te vinden. Jasper van Kuijk (43), comedian, schrijver en columnist bij de Volkskrant, was op zijn 14de gek van vliegtuigen. ‘Toen heb ik twee grote vliegtuigontwerpen precies uitgetekend en opgestuurd naar Fokker: de Tec-Spec 1 en de Vampire. Geen idee naar wie: geen naam, geen afdeling.’ Toch kreeg hij een brief terug, en wel van de hoofdconstructeur van de Fokker-28 en de Fokker-100. ‘In de brief ging hij echt in op mijn ontwerpen. Hij zei dat er niets in zat ‘wat niet kon’ en hij gaf aan hoe ze beter zouden kunnen. Hij vertelde me ook welke eigenschappen je moet hebben als vliegtuigontwerper.’

Constructieve kritiek
Deels door het antwoord van de hoofdconstructeur koos Van Kuijk voor de opleiding Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. De brief doet hem nog steeds veel. ‘Toen die opeens weer boven kwam bij onze verhuizing, schoot ik helemaal vol. Dan zit je om elf uur ’s avonds een brief te lezen en zie je daar veel meer in. Als kind vond ik het natuurlijk al tof om een antwoord te krijgen, maar als volwassene weet je pas hoe bijzonder het is dat iemand van dat kaliber de tijd neemt om constructieve kritiek te geven op een 14-jarige.’

Van Kuijk plaatste zijn verhaal op Facebook en Twitter. Rudi den Hartog, de Fokker-hoofdconstructeur die de brief beantwoordde, werd overspoeld met positieve reacties. Hoewel hij al tien jaar met pensioen is, is Den Hartog bij de Netherlands Aircraft Company nog steeds bezig met wat hij het liefste doet: vliegtuigen ontwerpen. Die brief? Die was hij totaal vergeten. ‘We kregen wel vaker brieven binnen, meestal van andere uitvinders. Meestal met het zoveelste idee om dat blauwe wolkje dat tijdens de landing van de banden komt te voorkomen, waar we een standaard antwoordbrief voor hadden. Die brief van Jasper was het blijkbaar wel waard om uitgebreid te beantwoorden.’ 

Autoliefhebbers
Ook fanatieke autoliefhebbers blijken weleens bedrijven aan te schrijven. Hoofdredacteur van GIS Magazine Remco Takken (48) schreef op zijn 8ste naar autodealer Hessing, die onder andere Rolls-Royces verkocht. ‘Ze antwoordden op mijn vraag waarom zij moderne technieken verwerkten in hun dure, met de hand gebouwde auto’s. Het antwoord luidde dat alles draait om kwaliteit en daarna volgde een citaat van Henry Frederick Royce: ‘The quality will remain long after the price is forgotten.’ Dat vond ik als kind echt geweldig.’

Aan Sebas van den Brink (34), die tegenwoordig uitleganimaties maakt voor allerlei bedrijven, kun je beter vragen welke bedrijven hij géén ontwerpen stuurde toen hij 11 jaar was. ‘Een treindesign naar NS, een verpakkingsontwerp voor allesreiniger naar Hema, ontwerpen van een waterkoker naar Kortman-Intradel. Maar het liefst ontwierp ik auto’s, die stuurde ik naar Volvo en Renault.’ Sebas vertelt dat vooral het optimisme van bedrijven hem heeft aangespoord door te gaan met ontwerpen. ‘Vaak kreeg ik echt een hele toffe reactie en stuurden ze me allerlei dingen toe. Op die leeftijd is dat echt net als crack!’ Af en toe denkt hij nog dat bedrijven inspiratie opdeden uit zijn ontwerpen. ‘Ik stuurde ooit een tekening op van de ‘Atlas’, een ontwerp voor een nieuwe Renault, met van die grote ronde bogen boven de wielen. De Renault Kangoo kwam twee jaar uit nadat ik dat ontwerp had opgestuurd – met precies zulke wielbogen.’

Ontwerpen die Sebas van den Brink als kind naar bedrijven stuurde. Beeld Sebas van den Brink
Twee jaar na het opsturen van dit ontwerp, kwam de Renault Kangoo uit met vergelijkbare bogen boven de wielen. Beeld Sebas van den Brink
Van den Brink: ‘Het liefst ontwierp ik auto’s, die stuurde ik naar Volvo en Renault’. Beeld Sebas van den Brink
Beeld Sebas van den Brink

Carla Chillaud was destijds hoofd van de klantenservice bij Renault en beantwoordde brieven zoals die van de jonge Van den Brink. Of Renault daadwerkelijk inspiratie haalde uit de ontwerpen van een 11-jarige, kan ze niet bevestigen. ‘Ik werk al 37 jaar voor Renault. Als we brieven van kinderen kregen, namen we altijd even de tijd om een antwoord te sturen.’ Janet Richter, directeur communicatie bij Renault, weet hoe belangrijk het is kinderen serieus te nemen. ‘Toen ik 8 was, schreef ik zelf brieven naar Alfa Romeo. Dat inspireerde me verder te gaan in auto’s: die sympathie voor een merk of vakgebied behoud je altijd.’ Ook Niels Greif, ontwerper van treinmaterieel voor NS, beantwoordde 25 jaar geleden een brief van Van den Brink. ‘Er zullen genoeg bedrijven zijn die dit soort brieven beschouwen als lastigvallen. Maar ik vind juist dat kinderen dit moeten blijven doen: een beetje initiatief tonen. En bedrijven moeten dat stimuleren door te antwoorden.’

Boemerang
Bij een rondvraag bij bedrijven komen meer verhalen boven. Zo vertelt Tommie Dijstelbloem, woordvoerder bij Philips, dat zij in het archief bij toeval stuitten op een brief uit 1977 van een 15-jarige jongen die met zijn vrienden bezig is met een raketexperiment. De jongen informeert in de brief naar gloeidraden die hij nodig heeft voor de elektrische ontsteking van de raket. De toenmalige directeur gaf hem een antwoord inclusief gemonteerde gloeidraadjes en had een verzoek: ‘Wil je wel zorgen dat de raket niet op onze fabriek komt?’

Rutger Kerstiens, pr-manager bij DAF, vindt dat investeren in de jeugd als een boemerang werkt: ‘Wat je erin stopt, krijg je ook weer terug. Soms krijg ik bericht van jongens die bang zijn dat hun truckerdroom door alle technische ontwikkelingen uiteen zal spatten voordat ze oud genoeg zijn om zelf achter het stuur te kruipen. Ik stel ze dan gerust door ze uit te leggen dat hun beroep door al die technische innovaties de komende jaren juist alleen maar interessanter wordt. Laatst kreeg ik een brief van een jongen die ik eerder had gerustgesteld en die nu trots meldde dat hij die dag zijn groot rijbewijs had gehaald. Dan weet je dat je een droom hebt gered.’

Ontwerp van een waterkoker voor Kortman-Intradel. Beeld Sebas van den Brink

Doelgroep
Matthijs Graner, bioloog en educatief ontwikkelaar bij Naturalis Biodiversity Center, neemt altijd de tijd om een vraag uitgebreid te beantwoorden. Zo ook de vraag van een kind uit groep 4 dat wilde weten waarom de meeste dieren vier of twee benen hebben. ‘Ik neem alle vragen serieus. Ik weet gewoon hoe inspirerend het is als iemand die je niet kent tijd voor je neemt.’ Net als de vele kinderen die Naturalis brieven schrijven, stuurde Graner zelf een paar jaar geleden een brief naar zijn held bioloog David Attenborough. Een paar dagen later ontving hij een handgeschreven brief terug, die hem tot op de dag van vandaag inspireert. ‘Die passie voor natuur wil ik ook aanwakkeren bij kinderen. Misschien zijn het wel biologen in de dop.’

Wellicht had Apple hier in 2006 een voorbeeld aan kunnen nemen. Toen schreef de 9-jarige Shea O’Gorman een brief naar Steve Jobs met verbeteringen voor de iPod Nano. Drie maanden later kreeg ze niet een brief terug van Jobs, maar van de juridische afdeling van Apple met de mededeling dat het bedrijf geen ongevraagde ideeën in ontvangst neemt. Nadat de Amerikaanse nieuwszender CBS had bericht hoe verdrietig dit Shea maakte, heeft Apple het meisje opgebeld om excuses aan te bieden – maar de schade was al aangericht. Het advies van brievenschrijver Sebas van den Brink aan bedrijven: ‘Houd altijd rekening met je doelgroep. Je hebt het wel tegen een kind. Een klein: ‘Hee, bedankt!’ is al genoeg.’

Verpakkingsontwerp voor allesreiniger voor Hema. Beeld Sebas van den Brink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden