Ontstaan van de beroemde 'Zuilen van de schepping' verklaard

Het is ongetwijfeld een van de beroemdste astronomische foto's die ooit zijn gemaakt - de Hubble-opname van de 'Zuilen van de schepping'. Nieuwe computersimulaties laten zien hoe zulke zuilen van interstellair gas en stof tot stand komen.

Eddy Echternach
De befaamde Hubble-foto van de 'Zuilen van de Schepping'. Beeld Jeff Hester & Paul Scowen (Arizona State University) & NASA/ESA
De befaamde Hubble-foto van de 'Zuilen van de Schepping'.Beeld Jeff Hester & Paul Scowen (Arizona State University) & NASA/ESA

Sterren die meer dan zestien keer zo 'zwaar' zijn als de zon leven kort, maar hevig. Tijdens hun stabiele fase hebben ze een oppervlaktetemperatuur van meer dan 30.000 graden en produceren ze intense ultraviolette straling en een krachtige 'wind' van deeltjes.

Deze factoren hebben een grote uitwerking op hun omgeving. Het daar aanwezige interstellaire gas wordt verhit, waardoor bellen ontstaan die zich als sneeuwschuiven een weg banen door het omringende koelere materiaal. Hierdoor ontstaan opeenhopingen van gas waaruit weer nieuwe sterren ontstaan.

Sneeuwschuifproces
Scott Balfour, astronoom aan Cardiff University, heeft dit scenario uitgewerkt tot een computermodel. Uit de modelberekeningen blijkt dat het 'sneeuwschuifproces' niet altijd even gladjes verloopt. De bellen die de zware sterren veroorzaken kunnen blijven uitdijen, maar soms stokt de uitdijing of trekken de bellen juist weer samen.

Alleen wanneer de uitdijing van de bellen tot stilstand komt kunnen grote aantallen nieuwe sterren ontstaan. En zelfs dan gebeurt dat alleen onder heel specifieke omstandigheden. De rol die zware, hete sterren spelen bij de vorming van volgende generaties van sterren steekt dus veel ingewikkelder in elkaar dan gedacht.

Dat Balfour op de goede weg is met zijn computermodel blijkt uit het feit dat de heldere randen en zuilen op de beroemde Hubble-foto netjes reproduceert. De resultaten worden vandaag gepresenteerd op de National Astronomy Meeting van de Royal Astronomical Society in Portsmouth.

www.allesoversterrenkunde.nl

null Beeld X-ray: NASA/CXC/U.Colorado/Linsky et al.; Optical: NASA/ESA/STScI/ASU/J.Hester & P.Scowen
Beeld X-ray: NASA/CXC/U.Colorado/Linsky et al.; Optical: NASA/ESA/STScI/ASU/J.Hester & P.Scowen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden