Ontdekt waarom we ons niets meer van eerste levensfase herinneren

De snelle deling van hersencellen in het kinderbrein laat vroege herinneringen verdwijnen. Daarom kunnen mensen, en ook dieren, zich later van hun eerste levensfase niets specifiek herinneren.

Ook dieren herinneren zich nauwelijks iets van de eerste levensfase. Beeld afp

Onderzoekers van het Hospital for Sick Children in Toronto komen tot deze conclusie na een experiment waarbij ze volwassen muizenhersenen kunstmatig in hun jeugd terugbrachten door de celdeling in hun hersenen te verhogen. De dieren werden daardoor vergeetachtig.

Sigmund Freud was de eerste die 'infantiele amnesie' beschreef, de vergeetachtigheid van de vroege jeugd. Zijn patiënten herinnerden zich van hun eerste drie jaar niets, en tot hun zevende jaar betrekkelijk weinig. De observatie werd later bevestigd in verschillende culturen, want overal vergeten mensen hun prille jeugd. Onderzoek met knaagdieren lieten eenzelfde patroon zien: jonge dieren van 18 dagen oud vergeten hun ervaringen weer snel. Toch kunnen zij zich, net als jonge kinderen, prima de korte termijn herinneren. Kinderen van drie kunnen zich soms gedetailleerd gebeurtenissen herinneren van rond hun tweede jaar. Later raken ze die kwijt.

Hippocampus
Volgens de Canadese onderzoekers draait het bij deze vorm van vergeetachtigheid om de hippocampus. Dit zeepaardvormige orgaantje middenin het brein slaat ervaringen tijdelijk op, om ze later in het langetermijngeheugen te griffen. Schattingen lopen uiteen hoeveel tijd dat bij mensen in beslag neemt: van zes weken tot een jaar of zelfs langer. Bij jonge kinderen ontbreekt die tijd waarschijnlijk, omdat hun hippocampus nog te veel in beweging is, veronderstellen de Canadezen.

De nieuwe hersencellen die er in hoog tempo bijkomen, verstoren het bestaande netwerk. Volgens de Canadese onderzoekers verwateren daardoor de opgeslagen herinneringen voor ze goed en wel in het langetermijngeheugen zijn vastgelegd. Ze raken tussen wal en schip en verdwijnen in de golven.

Vraagtekens
'Wat ik in het verhaal nog mis', reageert geheugenonderzoeker Jaap Murre van de Universiteit van Amsterdam, 'is waarom er een grens ligt bij het derde levensjaar. Ook in ons onderzoek vinden wij dat mensen vrijwel geen herinneringen van daarvoor kunnen rapporteren. Er is een vrij scherpe overgang. Hoe komt dat? Gaan de cellen op die leeftijd minder snel delen? Dat zouden we gemakkelijk kunnen onderzoeken was het niet dat Nederland erg strikt is op kinderen in een PET-scanner.'

Een daling van de celdeling kan een goede verklaring zijn. Door die deling bij heel jonge muizen kunstmatig te remmen slaagden de Canadese onderzoekers erin om ze inderdaad minder vergeetachtig te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden