Ontdekking van oud kasteel wijzigt historie van Groningen

De geschiedenis van de stad Groningen moet worden herschreven. Wethouder H. Pijlman kondigde zaterdag bij de opening van de Monumentendag een spectaculaire archeologische vondst aan, die een ander licht werpt op het einde van de feodale overheersing van Groningen door het bisdom Utrecht in de 13de en 14de eeuw....

Groningen blijkt in die tijd nog een tweede kasteel van de Heren van Selwerd te hebben gehad. Bij voorbereidende werkzaamheden voor een nieuw bedrijvencomplex in het Zernike Science Park in de wijk Paddepoel zijn begin vorige week fragmenten van de zuidelijke gevel van het kasteel blootgelegd.

'Het is gebouwd tussen 1220 en 1230 en gesloopt in 1357. Tot nu toe was hierover in de geschiedschrijving van Groningen niets bekend', vertelt stadsarcheoloog Gert Kortekaas.

In de tijd van de Heren van Selwerd telde het 'zeer rijke' Groningen een aantal kastelen op strategische plekken. De bewoners waren piraten en roofridders die het vooral gemunt hadden op de over weg en water aangevoerde handelswaar voor de kooplieden in de stad.

Die gingen zich halverwege de 14de eeuw verweren tegen de dominantie van de Utrechtse bisschop, die al in 1040 de bezittingen en rechten van Groningen van de Duitse Keizer had gekregen.

Het verzet leidde tot de verwoesting van het 'oude' kasteel Selwerd in 1338. De bewoners werden voor de Boteringepoort onthoofd. Rudolf Prediker, de bewoner van het 'nieuwe' kasteel Selwerd en 'de piraat van het Reitdiep', wordt in 1357 onthoofd.

Kortekaas: 'Met de verwoesting en de sloop van beide kastelen en met de onthoofdingen was de macht van de prefecten sterk op z'n retour. De stad had een eigen bestuur, trok de rechtspraak naar zich toe, domineerde de handel en de verre omgeving, en voerde zelfstandig kleine oorlogen. Formeel was de Utrechtse bisschop nog de landsheer, zonder dat die zijn rechten kon uitoefenen. In het begin van de 15de eeuw werden die rechten door de stad afgekocht.'

Pijlman ziet de ontdekking als de 'Groninger evenknie' van het kasteel van de Heren van Amstel. 'Alleen was dat kasteel er nog lang niet toen in Groningen de beschaving al intrad', aldus de wethouder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.