Onrust over nieuwe test op baarmoederhalskanker

De nieuwe testmethode op baarmoederhalskanker, die volgend jaar wordt ingevoerd, is niet goed genoeg. Er worden diagnoses van kanker mee gemist. Dat schrijft een groep verontruste analisten in een petitie.

Microscoopbeeld van het hpv-virus, dat veel gevallen van baarmoederhalskanker veroorzaakt. Beeld ANP

'Wij maken ons grote zorgen', zegt Mieke Sanders, woordvoerster van negen analisten uit verschillende ziekenhuizen. 'Er is een groep vrouwen die onnodig risico loopt.' Jaarlijks laten 550 duizend vrouwen een uitstrijkje maken. De cellen worden straks onderzocht met een test die de aanwezigheid meet van het hpv-virus, dat baarmoederhalskanker veroorzaakt.

Nu bekijken analisten de cellen eerst onder een microscoop en worden alleen de afwijkende cellen genetisch getest. Volgens de Gezondheidsraad kunnen met de nieuwe screening in Nederland jaarlijks 75 extra gevallen van baarmoederhalskanker worden opgespoord, wat 18 sterfgevallen scheelt.

Verlies van expertise

Volgens de analisten zijn die cijfers te hoog. Niet alle gevallen van baarmoederhalskanker worden door het hpv-virus veroorzaakt en daardoor worden met de nieuwe test diagnoses gemist. Uit een studie, gepubliceerd op de website van het Amerikaanse genootschap van pathologen, blijkt dat bij 8 procent van de gevallen van baarmoederhalskanker het hpv-virus niet wordt aangetroffen.

Bovendien worden met de huidige testmethode nu jaarlijks 50 gevallen van kanker van het baarmoederslijmvlies ontdekt, een type kanker zonder hpv-virus. Ook die worden straks gemist, aldus de analisten. Zij wijzen erop dat door de wijziging van het bevolkingsonderzoek 75 analisten hun baan kwijtraken, een verlies van expertise.

Meer zekerheid

Met geen enkele testmethode kunnen alle gevallen van baarmoederhalskanker worden opgespoord, benadrukt Chris Meijer, hoogleraar pathologie (VUmc). Er is veel bewijs, zegt hij, dat de objectieve hpv-test beter is dan de subjectieve beoordeling van analisten. Zo missen zij vaak de adenocarcinomen (die in de kliercellen ontstaan), die eenvijfde uitmaken van alle gevallen van baarmoederhalskanker. Belangrijker nog, zegt Meijer: een gunstige uitslag van een hpv-test (dus geen afwijkingen aan de baarmoedermond) biedt meer zekerheid dan een goede uitkomst van een celonderzoek.

Het aantal gevallen van baarmoederhalskanker zonder hpv-virus is kleiner dan wordt beweerd, aldus Meijer. Hij vermoedt dat onderzoekers gevonden gevallen vaak ten onrechte als baarmoederhalskanker typeren, terwijl het om kanker van het baarmoederslijmvlies gaat. Die kan niet met een hpv-test worden opgespoord, zegt hij. Maar de sterfte is bij dat type kanker lager dan bij baarmoederhalskanker.

De analisten willen de voordelen van beide testen samenvoegen zodat het bevolkingsonderzoek winst biedt aan alle deelnemende vrouwen. De groep boven de 40 is volgens hen het beste af met het huidige bevolkingsonderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden