Onderzoekers gaan kilometers diep gat boren in bodem Indische Oceaan

Een groep wetenschappers gaat een gat van meer dan 5 kilometer in de bodem van de Indische Oceaan boren. Het onderzoek moet duidelijk maken waarvan onze planeet van binnen is gemaakt, hoe die is ontstaan en hoe de aardplaten bewegen. Dat meldt het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Redactie
Een schip in de haven van Nagasaki in 2005 dat gespecialiseerd is in boren in de zeebodem. Het werd gebruikt bij een eerder wetenschappelijk onderzoek met als doel de Moho-grens te bereiken. Beeld epa
Een schip in de haven van Nagasaki in 2005 dat gespecialiseerd is in boren in de zeebodem. Het werd gebruikt bij een eerder wetenschappelijk onderzoek met als doel de Moho-grens te bereiken.Beeld epa

De boring wordt verricht vanaf een schip in een gebied waar op de bodem van de oceaan veel gleuven, bergen en onderzeese vulkanen liggen. Doel is om een gat te boren tot de aardmantel, de aardlaag die direct onder de aardkorst ligt. Meer specifiek hopen de wetenschappers voor het eerst het grensgebied tussen de aardkorst en aardmantel onder de loep te kunnen nemen; de zogeheten Mohorovic-discontinuïteit, oftewel Moho.

Op de plek waar de wetenschappers gaan boren, op een zuidwestelijk punt in de oceaan, is de aardkorst dun. De oceaan is op die plek ongeveer 700 meter diep en na vijf kilometer boren in de bodem hopen wetenschappers al door de aardkorst heen te zijn.

Ter vergelijking: onder land is de aardkorst gemiddeld tussen de dertig en zestig kilometer diep.

De expeditie vertrekt begin deze maand vanuit de Sri Lankaanse hoofdstad Colombo. 'Dit project is als een supergrote biopsie', zei geoloog Steven Micklethwaite van de Monash-universiteit tegen de Australische krant The Age. 'Het kan de aarde doen schudden, niet door een aardbeving maar door een grondige verandering van hoe we de aarde begrijpen.'

Co-expeditieleider Henry Dick zegt tegen Nature dat het booronderzoek 'een van de grote wetenschappelijke ontdekkingsreizen van deze eeuw' zal zijn. Het duurt nog wel een aantal maanden voordat het team de gewenste diepte heeft bereikt. In de eerste fase, tot en met 30 januari, wordt de boor getest. Als alles goed gaat, zal in fase twee gepoogd worden tot een diepte van drie kilometer te komen. In de derde fase moet daarna tot de aardmantel worden geboord.

Het is niet de eerste keer dat wetenschappers pogen een gat te boren tot de aardmantel met als doel de Mohorovic-discontinuïteit te bereiken. Tussen 2002 en 2011 zijn er vier gaten geboord in het oostelijk gedeelte van de Stille Oceaan. Die expedities kwamen tot het fijne gesteente waarvan wetenschappers denken dat het afgekoelde magma is wat direct bovenop de aardmantel ligt. De boor kwam niet door die laag heen.

De wetenschappers hopen op het relatief ondiepe punt in de Indische Oceaan gemakkelijker door de verschillende gesteenten te kunnen doordringen. 'Zo'n diep gat zou een raam kunnen zijn op dingen die we nooit eerder hebben gezien', zegt geoloog Benoît Ildefonse, verbonden aan de universiteit van Montpellier, tegen Nature.

Infographic van Nature over het onderzoek in de Indische Oceaan. Beeld Nature
Infographic van Nature over het onderzoek in de Indische Oceaan.Beeld Nature

Diepste gat

Het gat wordt niet het diepste dat ooit is geboord. Voor de kust van het Russische eiland Shakalin is in een olieveld een gat van 12.345 meter diep geboord, ook met als doel de Moho-grens te bereiken. Daar was de aardkorst alleen dikker dan op de plek waar de wetenschappers gaan boren in de Indische Oceaan. Het gat in de Indische Oceaan moet wel het diepste gat worden dat ooit in de oceaanbodem is geboord. Vooralsnog staat dat record op 2.466 meter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden