Onderzoekers achterhalen oorzaak van vitaliteit naaldbossen Paddestoelen ontdekt als behoeders van bos

Twee Wageningse onderzoekers denken achterhaald te hebben hoe de meeste Europese naaldbossen ondanks de bodemverzuring vrij vitaal zijn gebleven. Hun ontdekking is dat paddestoelen de bomen waarmee ze samenleven, voorzien van mineralen uit de bodem....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Dit blijkt uit een artikel van dr. ing. A. Jongmans en prof. dr. N. van Breemen in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Nature, dat vandaag verschijnt. Het artikel is mede ondertekend door acht Zweedse onderzoekers die aan het onderzoek meegewerkt hebben. Het werd gedaan onder naaldbossen in Zweden, Finland, Denemarken, Nederland en Zwitserland.

Jongmans ontdekte enkele jaren geleden in zand- en steenkorrels minuscule openingen van een drieduizendste tot een tienduizendste millimeter. In deze gangetjes bleken draden van schimmels te zitten. Onderzoek wees uit dat de poriën in de korrels ontstaan door organische zuren die door de uiteinden van schimmeldraden uitgescheiden worden.

Bij hun werk in de bodem zetten de schimmels het voor planten giftige aluminium om in een onschadelijke vorm. Bovendien maken ze uit het gesteente calcium en magnesium vrij die daardoor als voedingsstoffen voor de bomen beschikbaar komen en de schadelijkheid van aluminium verder onderdrukken.

Volgens Van Breemen is er tot nu toe slechts één paddestoelensoort geïdentificeerd die op deze manier bomen helpt. Dat is de melkboleet (suillus granulatus), die op stukken graniet in Zweden aangetroffen werd. Er is DNA-onderzoek voor nodig om uit te maken welke paddestoel zijn schimmeldraden in zand en steen heeft achtergelaten.

Wel staat vast, aldus van Breemen, dat al deze paddestoelen behoren tot de soorten die met bomen mycorrhiza vormen. Dat is een symbiose tussen boomwortels en paddestoelen. Daarbij levert de boom aan de schimmel suikers en de schimmel maakt mineralen voor de boom beschikbaar. Er werd al lang vermoed dat mycorrhiza verzuring kan remmen.

De onderzoekers gaan ervan uit dat het verschijnsel zich voordoet in alle verzuurde bosbodems. In doorgaans minder zure loofbossen is het doorboren van gesteente door paddestoelenwortels nog niet vastgesteld.

Dat verzuring door paddestoelen verminderd kan worden, verandert volgens de onderzoekers de wetenschappelijke discussie. De vraag bijvoorbeeld hoeveel verzuring bomen kunnen verdragen, wordt veel minder urgent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden