nieuws

Onderzoek naar long covid levert meer vraagtekens dan antwoorden op

Coronapatiënten kampen drie maanden na de infectie twee keer zo vaak met gezondheidsklachten als mensen die niet besmet zijn geraakt. Dat blijkt uit de eerste onderzoeksresultaten van het RIVM naar het postcovidsyndroom, die dinsdag zijn gepubliceerd. Het onderzoek liep tegen een aantal problemen aan, waardoor er nog veel vragen openblijven.

Ellen de Visser

Voor het onderzoek vulden ruim 6.600 coronapatiënten vragenlijsten in over 41 verschillende klachten, vlak na de infectie en drie maanden later. Ze blijken vooral last te van vermoeidheid, kortademigheid, smaakverlies en concentratieproblemen. Hun antwoorden werden vergeleken met die van een controlegroep.

Het onderzoek laat vooral zien hoe ingewikkeld het is om onderzoek te doen naar de nasleep van corona-infecties. Van de coronapatënten rapporteerde bijna de helft na drie maanden een of meer langdurige klachten, maar die hadden lang niet altijd met de infectie te maken, zo blijkt. Want van de deelnemers in de controlegroep had 26 procent vergelijkbare klachten, terwijl zij geen corona hadden opgelopen. Ernstige vermoeidheid, pijn en cognitieve problemen bijvoorbeeld komen ook onder de algehele bevolking veel voor. De onderzoekers schrijven dat de strenge lockdowns en de coronamaatregelen bovendien bij iedereen lichaam en geest kunnen hebben beïnvloed.

Het komt erop neer, zegt hoogleraar klinische epidemiologie Frits Rosendaal (LUMC), dat van alle mensen met de onderzochte langdurige klachten bij de helft die klachten niet door corona worden veroorzaakt. Wat er bij de andere helft aan de hand is, wordt niet duidelijk, benadrukt hij: ‘Komen de klachten inderdaad door het virus en hoe dan? Zijn er andere onderliggende problemen? Speelt er een psychologisch effect? Het enige wat we nu weten is: als we gaan tellen dan zien we meer gezondheidsproblemen.’

Toch heeft het onderzoek een meerwaarde, zegt Rosendaal, omdat voor het eerst, ook internationaal, wordt aangetoond dat de gezondheidsproblemen waarover coronapatiënten klagen bij hen meer voorkomen dan bij de algemene bevolking. Verdere verfijning kan in de toekomst tot een betere inschatting leiden van het daadwerkelijke aantal patiënten met het postcovidsyndroom, denkt hij.

Methodologische problemen

Ook dat aantal patiënten blijft het nog gissen. De percentages uit het onderzoek kunnen nog niet naar de praktijk worden vertaald, zegt Rosendaal. Dat komt ook door methodologische problemen van de studie. Na de eerste vragenronde haakten ruim 2.500 coronapatiënten af, ruim een kwart van de groep, en dat zijn er wel erg veel, zegt Rosendaal. Het is onbekend in hoeverre dat het algehele beeld heeft vertekend, erkennen ook de onderzoekers. Waren de deelnemers te ziek om de lijsten in te vullen of waren ze opgeknapt en hadden ze geen zin meer in deelname?

De patiënten zijn bovendien niet onderzocht, ze moesten zelf hun klachten doorgeven. Dat gebeurde weliswaar met gevalideerde vragenlijsten maar de onderzoekers konden niet achterhalen of er voor de klachten van patiënten ook andere verklaringen waren.

Ook in dit onderzoek blijkt dat vaccinatie nauwelijks tegen langdurige klachten beschermt: gevaccineerden hadden alleen veel minder vaak last van reuk- en smaakverlies, alle andere symptomen kwamen in gelijke mate voor bij gevaccineerden en ongevaccineerden. Het onderzoek vond plaats tussen mei en december 2021 toen de deltavariant van het virus dominant was. Of de resultaten ook gelden voor andere varianten, is onbekend.

In Nederland hebben zich nu 15.000 patiënten met langdurige klachten gemeld bij het steunpunt C-support. Daar gaan ze ervan uit, zegt een woordvoerder, dat 20 tot 30 procent van de patiënten na een corona-infectie langdurig klachten houdt en dat 1 tot 2 procent van die groep na anderhalf jaar nog niet is opgeknapt. Dat zou voor Nederland neerkomen op 20 tot 30 duizend patiënten.

Longen van een gezond persoon (links) en van een patiënt met het postcovidsyndroom (rechts). Beeld University of Oxford Beeld rv
Longen van een gezond persoon (links) en van een patiënt met het postcovidsyndroom (rechts). Beeld University of OxfordBeeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden