Nieuws

Onderzoek: mondkapjes maken sociaal verkeer een stuk lastiger, al oogt boos gezicht betrouwbaarder

Iets slechts in de zin? Voer je snode plannen dan uit zo lang de mondkapjesplicht geldt, want mét mondkapje word je als agressieveling betrouwbaarder en sympathieker ingeschat dan zonder. Dat blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen, dat woensdag is gepubliceerd.

De Duitse bondscoach Joachim Löw, met mondkapje. Beeld AFP
De Duitse bondscoach Joachim Löw, met mondkapje.Beeld AFP

Mondkapjes verminderen emotieherkenning, luidt de conclusie. Voor wie nu ‘ja, duh’, zegt: het onderzoek biedt verrassende resultaten, vooral waar het gaat om negatieve emoties. Mensen met een gezichtsmasker die woede, verdriet of afkeer tonen, worden aardiger en deugdzamer gevonden dan mensen zonder masker.

‘Het mondkapje neutraliseert’, zegt psycholoog Susanne Scheibe, die het onderzoek leidde. Dat kan slecht én goed nieuws zijn. Een verdrietig persoon zal met mondkapje eerder geholpen worden dan zonder, omdat omstanders vaak terugdeinzen van een huilerig gezicht. Maar een agressieveling op straat zal eerder vertrouwd en benaderd worden. Vooral oudere mensen, die toch al slechter zijn in emotieherkenning, zegt Scheibe, zien door het mondkapje de woede van de drager niet meer.

Proefpersonen

Scheibe en haar collega’s lieten aan 190 proefpersonen foto’s zien van mensen die beurtelings neutraal, blij, boos, angstig, verdrietig en walgend keken. Alle emoties werden slechter herkend zodra de getoonde personen een mondkapje droegen, wat volgens Scheibe sociaal verkeer een stuk lastiger maakt.

De psycholoog begon het onderzoek nadat ze van artsen hoorde dat zij moeilijk kunnen inschatten welke emoties er spelen bij patiënten met een mondkapje. Dat klopt dus, en daarmee kan het gezichtsmasker een behoorlijk obstakel zijn in de zorg. ‘Daarom zouden artsen en patiënten in bijvoorbeeld de zorg voor dementerenden beter doorzichtige gezichtsschermen kunnen gebruiken. Dan begrijpen ze elkaar beter.’

Nikab

Psycholoog Mariska Kret van de Universiteit Leiden deed ook onderzoek naar emotieherkenning bij gemaskerde gezichten; geen mondkapjes, maar een nikab. Zij ontdekte dat vooral een blij gezicht van een nikabdraagster slecht herkend wordt. Logisch, zou je zeggen, omdat de glimlachende mond bedekt is. Maar met een gefotoshopt balkje over de mond wordt het vrolijke gezicht wél herkend, aan de blik in de ogen. Mogelijk het resultaat, zegt Kret, van negatieve associaties en een gevoel van dreiging dat van de nikab zou uitgaan.

Bij het mondkapje speelt dat dus niet, ziet Kret aan het Groningse onderzoek, waarbij ze niet betrokken was. ‘In coronatijd wordt een gezichtsmasker kennelijk als geruststellend en veilig ervaren. Ik ben benieuwd of de uitkomsten van zulk onderzoek over een tijd, als we het mondkapje hopelijk ontwend zijn, nog hetzelfde zullen zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden