Onderzoek brengt langwerkend hiv-medicijn stap dichterbij

Over een paar jaar hoeven hiv-patiënten niet langer dagelijks medicatie te gebruiken. Amerikaanse onderzoekers zijn een stap dichter bij de ontwikkeling van nieuwe hiv-medicijnen die het virus voor langere tijd kunnen onderdrukken, stellen ze vandaag in Nature.

Hiv-virus (groene stippen) onder de elektronenmicroscoop. Foto AP

Wie nu hiv heeft, hoeft niet langer de ziekte aids te ontwikkelen. Dan moet de hiv-drager wel trouw dagelijks een dosis medicijnen nemen. Maar doordat het virus een soort opslagplaatsen bouwt in uithoeken van het lichaam, bleek het tot nu toe vrijwel onmogelijk volledig van de indringer af te komen.

Dagelijkse medicijninname heeft een hoop nadelen. Mensen die zich niet ziek voelen, hebben bovendien moeite de behandeling vol te houden. In Nederland neemt de meerderheid van de virusdragers braaf de medicatie die nodig is om het virus eronder te houden, zegt Charles Boucher, hoogleraar virologie in het Erasmus MC in Rotterdam. Maar bij een paar groepen is medicijntrouw een probleem: de mensen die maatschappelijk aan de rand van de samenleving staan, zoals drugsverslaafden en de jongeren tussen de 15 en 25 (deze groep is groot in Afrikaanse landen).

Minder intensief

Wetenschappers zoeken daarom al jaren naar mogelijkheden de behandeling van het virus minder intensief te maken. Een groep samenwerkende Amerikaanse onderzoekers brengt die mogelijkheid een stuk dichterbij, schrijven ze in het toonaangevende vakblad Nature.

De onderzoekers behandelden een groep van dertien apen (makaken) met de dierlijke variant van hiv (shiv) met een combinatie van twee immuunsysteemversterkende middelen. Na de behandeling bleek bij de helft van de dieren het virus gedurende een half jaar tot meer dan een jaar volledig te zijn verdwenen.

Viroloog Boucher, die niet bij de Amerikaanse studie betrokken is, noemt de resultaten 'belangrijk en een heel mooie stap'. 'Ook omdat het mooi is dat ze gebruikmaken van middelen die zich richten op het immuunsysteem van de hiv-drager en niet op het virus. Het lichaam gaat daarna zelf de strijd aan met het virus', zegt Boucher.

Breed neutraliserende antistoffen

De middelen die de onderzoekers gebruiken, zijn zogeheten breed neutraliserende antistoffen. Deze versterken het immuunsysteem tegen elke variant van hiv. Dat de helft van de apen daar zoveel baat bij heeft, noemt Boucher veelbelovend. 'Maar nu moet nog duidelijk worden waarom de andere helft er niet op reageert.'

Boucher schat dat het nieuwe hiv-medicijn, dat de immuunreactie van het eigen lichaam versterkt en slechts om de zoveel tijd via een pil of injectie hoeft te worden genomen, binnen enkele jaren beschikbaar zal zijn.

Voor die tijd is er mogelijk al een variant van geneesmiddelen beschikbaar die niet dagelijks hoeft te worden genomen: zogeheten langactieve geneesmiddelen, die traag hun werkzame stof afgeven om het virus aan te vallen. Ze worden al op mensen getest, weet Boucher.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.