Onderwijsinspectie: TU Delft mag vrouwelijke studenten niet voortrekken

De Delftse ingenieursopleiding kondigde eind januari aan dat 30 procent van de plekken voor eerstejaarsstudenten voortaan naar vrouwen zouden gaan. Dat percentage wordt vaak gezien als een ondergrens voor een goede genderbalans.

Het aandeel vrouwen bij luchtvaart- en ruimtevaarttechniek lag echter al jaren rond de 20 procent, ondanks allerlei pogingen om meer vrouwen te trekken. ‘We hebben met gerichte voorlichtingscampagnes gewerkt, zoals het inzetten van rolmodellen, maar dat had maar beperkt effect. Een quotum zagen we als laatste mogelijkheid’, zegt opleidingsdirecteur Joris Melkert.

Maar dat mag dus niet, licht een woordvoerder van de inspectie telefonisch toe. ‘Het is eigenlijk heel simpel: uitsluiten van bepaalde groepen mag niet volgens de Wet op het Hoger Onderwijs.’ En dat is precies wat er gebeurt nu jongens niet in aanmerking konden komen voor een deel van de opleidingsplekken. ‘We snappen de politiek-maatschappelijke discussie over het voortrekken van groepen goed. Maar wij hebben ons als inspectie te houden aan de wet zoals die er nu is.’

‘Triest’

Dat er een streep door hun voorkeursbeleid gaat, vindt Melkert ‘triest’. Vooral ook voor de vrouwelijke aspirant-studenten die zich hebben aangemeld voor komend collegejaar, wanneer de regeling eigenlijk al in zou gaan. ‘Ongeveer een kwart van de aanmeldingen is vrouw. Dat is een stuk minder dan ons streefpercentage.’ De studenten om wie het gaat zijn inmiddels ingelicht dat de regeling is teruggedraaid. De selectie zal nu op dezelfde manier gaan als voorheen – op basis van bijvoorbeeld motivatie en academische vaardigheden.

Melkert vreesde niet dat de positieve discriminatie ten koste zou gaan van de kwaliteit van de studenteninstroom – een veelgehoord kritiekpunt. ‘We hebben maar 440 plekken, en zo’n 2.900 inschrijvingen.’ Met zo veel meer aanmeldingen dan plekken, zouden ook de extra geselecteerde vrouwelijke studenten meer dan voldoende kwaliteit hebben, zegt hij.

Technische Universiteit Eindhoven

Het is een volgende tegenslag in de strijd van universiteiten voor een betere genderbalans en meer diversiteit in het algemeen. Zo stelde de Technische Universiteit Eindhoven in 2019 vacatures voor wetenschappers het eerste half jaar lang alleen open voor vrouwen. Oneigenlijke discriminatie, oordeelde het College voor de Rechten van de Mens al snel, waarna er een streep door de regeling ging.

Het besluit van de Onderwijsinspectie maakt ook plannen van demissionair minister Dijkgraaf (D66) lastiger, zegt Melkert. ‘De minister wil ook graag dat we meer aandacht besteden aan diversiteit, daarover stuurde hij vorige maand nog een Kamerbrief.’ Dat gaat niet alleen om geslacht, maar bijvoorbeeld ook het aantal eerstegeneratiestudenten, die als eerste in hun familie gaan studeren. Toch erkende de minister in dezelfde brief dat de huidige wet daarvoor waarschijnlijk aangepast moet worden, maar laat hij een beslissing daarover aan het volgende kabinet. Melkert: ‘We gaan nu met het ministerie hierover in gesprek.’