Océ: de Fokker onder de kopieerders?

De markt voor printers en kopieermachines groeit razendsnel, maar de producenten kampen stuk voor stuk met tegenvallende resultaten. De Nederlandse fabrikant Océ voorop....

De fabrikanten van printers en kopieermachines zou het voor de wind moeten gaan. De markt voor deze machines zal in 2002 zijn gegroeid tot 225 miljard dollar, vergeleken met 137 miljard in 1998. Een groeimarkt dus. Maar daar is bij Xerox, Hewlett-Packard, Canon en Nederlands eigen Océ weinig van te merken.

Onveranderd kampen zij met tegenvallers. De beloften van enkele jaren geleden worden niet ingelost. Canon boekte een scherpe winst- en omzetdaling in het eerste halfjaar van 1999, en Xerox kondigde dinsdag een herstructurering aan waarbij ongetwijfeld duizenden banen verloren gaan. Afgelopen najaar zei Océ uit Venlo ook al duizend van de 21 duizend banen te zullen schrappen.

De beurskoersen van de bedrijven tonen eenzelfde beeld. Xerox is tweederde minder waard op de beurs dan negen maanden geleden, terwijl Océ's koersgrafiek sinds 1996 lijkt op de beklimming én afdaling van de Mont Ventoux. In de zomer van 1998 koerste Océ nog op 40 euro. Nu is het aandeel afgezakt tot circa 12,50 euro.

Eigenlijk is de situatie voor Océ het ernstigst, vindt analist Michael Molenaar van Theodoor Gilissen. Océ is een Klein Duimpje temidden van giganten die veel meer kunnen uitgeven aan onderzoek en ontwikkeling. Xerox-onderzoekers hebben jaarlijks vijf keer meer te besteden dan de onderzoekers van Océ. Molenaar: 'Océ is te klein om de enorme R & D-bedragen te dragen.'

Weliswaar hoopte Océ lange tijd de grote concurrenten te slim af te zijn, inmiddels hebben ook zij grote digitale copiers-annex-printers. Nog erger is dat Océ de introductie van zijn digitale kleurenkopieermachine heeft moeten uitstellen, terwijl machines van rivalen al vrolijk bij klanten staan te draaien. 'Slecht voor het zelfvertrouwen', meent Okko de Jager van SNS Securities.

De problemen van veel fabrikanten kunnen worden afgedaan als overgangsproblemen naar het digitale tijdperk, waardoor verlies wordt geleden op uitstervende analoge apparaten. Maar de digitalisering heeft onvermoede gevolgen, vooral voor fabrikanten van grote copiers, zoals Océ.

Die aardverschuiving werd onlangs tijdens een presentatie in het Californische Santa Clara geïllustreerd door Carolyn Ticknor, directeur van Hewlett-Packards printerdivisie. In de totale Amerikaanse uitgeefindustrie daalde het percentage van kopieertaken in korte tijd van 4 naar 3,5 procent, terwijl het aantal printopdrachten steeg van 3,5 naar 4 procent. 'Printen is goedkoper en accurater dan kopiëren. Printen maakt kopiëren overbodig.'

Veel bedrijven publiceren tegenwoordig dan ook louter op Internet; als klanten een papieren exemplaar willen, drukken zij dit af. Zo ontvangen klanten het recentste exemplaar en alleen als ze het echt willen lezen. Als gevolg van de opmars van Internet drukken printergebruikers 30 tot 40 procent meer velletjes af, blijkt uit onderzoek van Printing Industry.

Zulks ontgaat de industrie natuurlijk niet. Xerox, dat nota bene Amerika heeft leren kopiëren ofwel 'Xeroxen', maakt sinds 1998 meer printers dan 'optische' kopieerapparaten. Evenmin is het toeval dat grote kopieermachines tegenwoordig tevens printer heten. Zij zijn vastgeknoopt aan het computernetwerk. De grote kopieermachines van Océ zijn rendabel bij zeer hoge volumes, maar als printer veel minder geschikt.

Ten eerste zijn printvolumes kleiner, zodat de schaalvoordelen van grote machines verdwijnen. En omdat de grote machines zo snel kunnen printen zijn ze erg duur, dus schaars en daarom vaak ver verwijderd van de gebruiker, zegt analist Molenaar. 'Niemand is bereid de wandeling te maken naar een centrale copier-printer. Het is veel makkelijker een laserprinter op je bureau te hebben of te delen met naaste collega's.'

Fabrikanten van grote machines, zoals Xerox, Canon en Océ, voelen zich volgens Ticknor door dit alles 'zeer bedreigd'. Maar tegelijkertijd zien ze enorme kansen op een heel ander terrein. Het overgrote deel (93 procent) van de uitgeversmarkt bestaat immers uit kranten, tijdschriften, boeken en formulieren. En met de nieuwe generatie digitale copiers kan veel daarvan worden 'geprint'.

Of het Nederlandse Océ van die ontwikkeling zal profiteren, is de vraag. Eén analist vergelijkt de fabrikant uit Venlo al met Fokker. 'Best goede producten, maar te klein om te overleven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.