Nostalgie doet mensen de toekomst rooskleuriger inzien

Het denken aan vroegere tijden veroorzaakt meer dan alleen melancholie over het heden. Een onderzoek naar de effecten van nostalgie, waar onder andere psychologen van de Universiteit Tilburg aan meewerkten, laat zien dat het verlangen naar vroeger optimisme over de toekomst oproept.

Door het luisteren van muziek van vroeger - zeg naar Doe Maar - gaat men de toekomst rooskleuriger in.Beeld anp

De resultaten van het onderzoek verschenen onlangs in het Personality and Social Psychology Bulletin. De onderzoekers ontdekten onder andere de manier waarop nostalgie bijdraagt aan optimisme: wanneer mensen een (geïdealiseerd) verhaal over het verleden vertellen, voelen ze zichzelf beter over hun leven. Daardoor worden ze zelfverzekerder, waardoor ook het gevoel groeit dat de proefpersoon de toekomst aankan.

Vier studies
In totaal voerden de onderzoekers vier studies uit onder honderd tot zeshonderd proefpersonen. Ze probeerden op verschillende manieren nostalgie op te wekken; bij de ene studie mochten de proefpersonen en verhaal van vroeger vertellen, bij een andere kregen ze een liedje uit hun jeugd te horen, waarna hen werd gevraagd hoe het met hun zelfvertrouwen zat.

Door verschillende manieren te gebruiken om nostalgie op te wekken, hoopten de onderzoekers zo helder mogelijk het effect van nostalgie te kunnen meten.

De onderzoekers zelf zeggen dat dit het eerste onderzoek is naar het positieve effect van verlangen naar vroeger op het toekomstbeeld. Dat nostalgie als iets positiefs gezien wordt, is een relatief nieuwe opvatting binnen de psychologie.

Nostalgie was een geestesziekte
Tot in de 20ste eeuw werd het nog als een geestesziekte gezien, die de patiënt slechts 'een ellendige blik op het heden en verleden gaf'. Pas in de jaren '70 kwamen er aanwijzingen dat het ook voordelen had, en lieten studies zien dat nostalgie mensen kan helpen om het heden in een positiever licht te zien.

Dat nu ook de toekomst zonniger lijkt als u denkt aan vroeger, is verrassend; één van de bekendste uitingen van nostalgie is immers de zin 'vroeger was alles beter'. Maar bij het met plezier terughalen van een goed verhaal, of het luisteren naar een klassieker uit uw tijd, gaat de toekomst er alleen maar rooskleuriger uitzien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden