Update

Nobelprijs Economie voor koppeling persoon aan studie of baan

De Nobelprijs voor de Economie gaat dit jaar naar de Amerikanen Alvin Roth en Lloyd Shapley. Dat heeft de Zweedse Koninklijke Academie voor de Wetenschappen bekendgemaakt.

Voorzitters van het Nobelprijs comité maken de winnaars van de Nobeprijs Economie bekend. Beeld EPA

Roth en Shapley verdienen de onderscheiding met hun speltheoretisch onderzoek naar onder meer de koppeling tussen werknemers en werkgevers op de arbeidsmarkt. Of welke studenten naar welke school gaan. De wetenschappers wisten modellen te ontwikkelen om voor dit complexe, theoretische probleem praktische oplossingen te vinden. 'Het model helpt bijvoorbeeld bij de studiekeuze van studenten', stelt professor Alvin Roth.

Een van de basisprincipes van de economie is de wet van vraag en aanbod: is ergens veel vraag naar, dan wordt het schaars en duur. In sommige situaties leidt het blind volgen van die economische 'wet' tot (ethische) problemen. Zo zou voor goede scholen of organen enorm veel geld moeten worden neergeteld. Het was de vraag hoe de economie in dit soort situaties werkt.

Speltheorie
Shapley (89) geldt als de 'opa van de speltheorie'. De emeritus hoogleraar van de Universiteit van Californië in Los Angeles bewees in de jaren zestig met behulp van speltheorie dat op de veelvoorkomende zogenaamde 'tweezijdige' markten, waar slechts twee onderscheiden groepen vragers en aanbieders voorkomen, 'stabiele allocatie' bestaat.

Shapley ontwikkelde een algoritme dat als bouwsteen kon dienen voor modellen om het gedrag van die vragers en aanbieders te voorspellen. Roth (60), hoogleraar aan Harvard in Boston, paste Shapley's theorieën met veel vrucht toe op de arbeidsmarkt voor Amerikaanse artsen.

'Het was onvoorstelbaar. Ik had het niet verwacht', reageert Roth, nadat bekend gemaakt werd dat hij een van de winnaars was.

Laatste prijs
De economieprijs is de laatste Nobelprijs die dit jaar is vergeven. Het is de enige prijs die niet door de naamgever Alfred Nobel zelf is ingesteld, maar in 1968 door de Zweedse centrale bank in het leven is geroepen.

Aan de prijs is een bedrag van acht miljoen kroon (ruim negenhonderdduizend euro) verbonden. Vorig jaar was dat nog tien miljoen kroon, maar vanwege de onrust op de financiële markten heeft de Nobelstichting tot een lager bedrag besloten.

De prijs wordt op 10 december, de sterfdag van Alfred Nobel, in Stockholm uitgereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden