Nieuwe scans tombe Toetanchamon bevestigen ruimtes

Nieuwe radarscans in de sarcofaagkamer van Toetanchamon bevestigen dat er achter de wanden holle ruimtes zitten. Maar op nadere details moet de wereld nog zeker een maand wachten: de exacte resultaten worden naar verwachting pas volgende maand bekendgemaakt.

Beeld van Toetanchamon.

Dat was vandaag de ietwat teleurstellende uitkomst van een persconferentie in Egypte over het beroemdste graf uit het Dal der Koningen. Radarexperts zijn afgelopen nacht elf uur bezig geweest met het onderzoek, zo maakte de net aangetreden minister van Antiquiteiten Khaled el Enany bekend. De wetenschappers maakten in totaal 40 scans op vijf hoogtes. Maar wat daarop te zien is, moet begin mei blijken: dan worden archeologen uit de hele wereld uitgenodigd om de resultaten op een congres in Caïro te bespreken.

Onontdekt graf Nefertiti

De tombe uit de 14de eeuw voor Christus kwam de afgelopen weken volop in de belangstelling te staan toen er steeds sterkere aanwijzingen opdoken dat zich achter twee van de wanden nog onbekende holle ruimtes bevinden. Zo zijn op gedetailleerde reliëfscans van de muren heel vaag de omtrekken van afgesloten deuren zichtbaar. Later werden de ruimtes bevestigd door metingen met een bodem penetrerende radar.

Wat er precies achter de muren zit, is minder duidelijk. Sommigen houden het op onafgemaakte ruimtes; volgens de meest gedurfde verklaring, van de Brits-Amerikaanse egyptolooog Nick Reeves, gaat het om het nog onontdekte graf van Nefertiti, een legendarische koningin uit dezelfde periode. Dat zou onder meer verklaren waarom Toetanchamons graf zo klein is en de inrichting lijkt te hebben van een vrouwengraf, aldus Reeves.

Toeristen lopen nabij de tombe van Toetanchamon in Egypte. Beeld afp

Weggelachen claim

De meeste serieuze egyptologen lachen die claim echter weg. Zo lagen er in Toetanchamons graf veel tweedehands grafgiften afkomstig uit de tombe van Nefertititi. Dat bewijst dat Nefertiti's grafkamer zelfs in de dagen van Toetanchamon al niet meer intact was.

In de Egyptische krant Al Ahram liet El Enany gisteren al doorschemeren terughoudend te willen zijn bij het onderzoek. 'Hoewel de verkenningen de goedkeuring hebben van het permanente wetenschappelijke comité van het ministerie, wil ik niet op de zaken vooruit lopen', aldus El Enany, op werkbezoek in Karnak. 'Vanwege de waarde die ik hecht aan wetenschappelijke geloofwaardigheid, zullen we kennisnemen van de uitkomsten van het onderzoek en daarna bestuderen hoe we het project aanpakken.'


Beeltenis van Nefertiti. Beeld Reuters

Toet als achtjarige aan de macht

Dinsdag kwam het eerdere radaronderzoek onverwacht onder vuur te liggen. De radarbeelden, gemaakt door een commercieel werkende Japanse onderzoeker, zouden voor velerlei uitleg vatbaar zijn, klaagde onder meer hoogleraar Lawrence Conyers van de Universiteit van Denver, een wereldexpert op het gebied van radar-archeologie. Bovendien is het gesteente in het Dal der Koningen van nature poreus, zodat eventuele holtes weinig zeggen.

'Op het oog is er van deze zogenaamde anomalieën in de ruwe gegevens weinig te zien', zei Conyers tegen de Amerikaanse wetenschapsnieuwssite Live Science. 'Mijn advies aan de mensen die deze metingen verzamelen is dat ze de ruwe data vrijgeven ter beoordeling door andere grondradarexperts, voordat ze de oudheidkundigen toestaan om persconferenties te geven over alle rijkdommen die in deze veronderstelde tombes zouden zitten.' Overigens geldt Nick Reeves als een integere egyptoloog, met veel kunsthistorische kennis van oude koningsgraven.

Toetanchamon was naar men aanneemt een stiefzoon van Nefertiti: verwekt uit een liaison van Nefertiti's man Achnaton en een van diens naaste familieleden. Nog maar een jaar of acht was Toet toen hij aan de macht kwam. De kindfarao, altijd al een ziekelijke jongen met een misvormde rug en voet, stierf als 18- of 19-jarige, vermoedelijk door malaria of wondinfectie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.